Het pensioen houdt niet alleen oudere werknemers bezig. Ook jongeren als Jens (24) en Dieter (34) hebben vragen over de pensioenhervorming van Arizona. Terecht, blijkt nu het regeerakkoord er ligt.
Wie een loopbaan van 42 jaar achter de rug heeft, kan nu op 60 jaar met pensioen, sust het regeerakkoord. Tot nu kon dit pas met 44 loopbaanjaren op de teller. Een versoepeling van het vervroegd pensioen dus? Niet helemaal, want het nieuwe systeem geldt alleen voor een kleine groep mensen die ieder jaar minstens 234 dagen heeft gewerkt, en dat vanaf 18 jaar.
Intussen snoeit de regering-De Wever drastisch in de periodes die meetellen voor de berekening van het aantal gewerkte jaren. Regelmatig op tijdelijke werkloosheid, een landingsbaan, langdurig op zoek geweest naar werk? Die periodes zouden in de toekomst minder of niet meetellen.
Invoering pensioenmalus = minder pensioen
Voldoe je aan die strengere loopbaanvoorwaarden om vervroegd op pensioen te gaan? Dan is er mogelijk toch nog een bestraffing: de pensioenmalus. Alleen met 35 jaren van minstens 156 gewerkte dagen – wat een halftijdse baan is – en een totaal van 7.020 dagen over de hele loopbaan ontloop je de bestraffing. Die 7.020 dagen vallen bij halftijds werk pas na 45 jaar te halen.
Bovendien worden de regels over welke dagen daarvoor in aanmerking komen nog eens strikter met de nieuwe pensioenplannen. Periodes van langdurige ziekte of zorgverlof voor bijvoorbeeld kinderen of terminaal zieke ouders tellen dan misschien nog wel mee voor de berekening van je vervroegde pensioenleeftijd, toch kunnen ze een invloed hebben op het pensioenbedrag door de nieuwe bestraffingsregeling.
‘Een tijdlang deeltijds werken met enkele dagen onbetaald verlof of enkele maanden out door ziekte kosten je al snel een loopbaanjaar in de berekening van de malus.’
Maarten Geerard, hoofd studiedienst ACV
‘Een tijdlang deeltijds werken met enkele dagen onbetaald verlof of enkele maanden out door ziekte kosten je al snel een loopbaanjaar in de berekening van de malus’, verduidelijkt Maarten Gerard, hoofd van de ACV-studiedienst. Zelfs wie na een lange loopbaan van minstens 42 jaar wel vervroegd op pensioen kan, kan door het bestraffingssysteem afgerekend worden op ziekte.
Jambon geeft toe: ziekte zal je voelen in pensioen
Nochtans beloofde de regering dat zulke periodes buiten schot bleven. Zelfs Minister van Pensioenen Jan Jambon (N-VA) leek dat enkele weken geleden eerst nog zelf te geloven, maar moest nadien toch toegeven dat ziekte wel degelijk een afstraffing kan betekenen voor je pensioen. Die bestraffing is niet min: vanaf 2040 gaat er vijf procent af van je pensioenbedrag per jaar dat je voor de wettelijke pensioenleeftijd stopt.
Grondwerkers Dieter (34) en Jos (54): 'De nieuwe regering maakt de bouwsector nog minder aantrekkelijk.'
© Maarten De Bouw
Dieter (rechts): ‘Samen met Jos vorm ik een vast team. Op mijn 18 jaar begon ik met dit fysiek zwaar werk. Maar het tot mijn 67 jaar doen, zie ik niet zitten. Dan nog in een rioolput kruipen, zes meter diep … Wie doet dat? De nieuwe regering maakt de bouwsector nog minder aantrekkelijk. Wij zijn regelmatig tijdelijk werkloos. Dat heeft rechtstreeks een impact op onze pensioenberekening. Gaan we zo nog wel genoeg dagen hebben? Ik weet het niet.’
Jos (links): ‘Op mijn 19 begon ik te werken, als slager, daarna bij DAF en nu al 17 jaar als grondwerker. Zo telt mijn loopbaan vandaag al 35 jaar. Dit jaar was ik van plan om een landingsbaan aan te vragen, waardoor ik een dag in de week minder zou kunnen werken. Maar daar twijfel ik nu aan, want dat zal invloed hebben op mijn pensioen. Wanneer ik met pensioen kan gaan, weet ik niet. Maar dat dit zwaar fysiek werk is, staat vast. Ik kreeg intussen al twee nieuwe knieën. Veel moet daar niet meer bijkomen.’
Zelfs minder pensioen voor wie werkt tot wettelijke pensioenleeftijd
Maar ook voor wie niet op vervroegd pensioen wil of kan, kunnen de nieuwe regels een impact hebben, waarschuwt Gerard. ‘De hervormingen hebben zogezegd geen invloed op het pensioen als je pas op de officiële pensioendatum met pensioen gaat. Toch zorgen de strengere regels rond gelijkgestelde periodes zoals landingsbaan of (tijdelijke) werkloosheid er mogelijk voor dat er minder jaren zullen meetellen als volwaardig loopbaanjaar.’
‘Als dat zo is, krijg je uiteindelijk minder pensioen dan je nu verwacht.’ Oorzaak is de drempel van 156 werkdagen in een kalenderjaar om mee te tellen voor de pensioenberekening. Gerard: ‘Zonder aangepaste maatregelen verliezen bijvoorbeeld jongeren al meteen enkele maanden werk voor de pensioenberekening als ze na hun studie in het najaar beginnen te werken.’
Steenkapper Jens (24): 'Is het waard om in deze sector te blijven werken?'
© Wouter Van Vooren
‘Ik doe mijn werk heel graag, maar in de bouw tot je 67 jaar werken is onmogelijk. Veel collega’s hebben een kunstheup. Strengere regels voor landingsbanen vind ik daarom ronduit dom. We kijken aan tegen een enorme lange loopbaan, met amper mogelijkheden om vroeger te stoppen. Eerlijk, dat maakt me triest. Is het het waard om in deze sector te blijven werken?’
‘Hetzelfde geldt voor mensen die langere periodes een of twee dagen in de week werken. Zoals de plannen er nu uitzien, tellen die werkdagen mogelijk helemaal niet meer mee voor de pensioenberekening.’
Dat zelfs minister Jambon zijn eigen regels niet lijkt te begrijpen, is volgens Gerard niet verwonderlijk. ‘Het is hopeloos ingewikkeld en ondoorzichtig. Men verwacht dat mensen hun loopbaan afstemmen op hun pensioen – wat wetenschappelijk al onzin is – maar hoe verwacht men dat iemand dit nog begrijpt?’
