Midden in de nacht keurde de Kamer na veelvuldig uitstel zowel de omstreden pensioenhervorming als de programmawet goed, waarin de maatregelen uit de vorige begrotingsgesprekken staan, zoals de centenindex en een verhoging van de accijnzen op gas en stookolie. ‘In de eerste plaats zullen gewone mensen de gevolgen ondervinden’, waarschuwt het ACV.
Pensioenhervorming vanaf 2027
De fel omstreden pensioenhervorming is ondanks maandenlang protest toch door de arizonaregering goedgekeurd en zal ingaan vanaf 2027. ‘Ondanks maanden van overleg en protest houdt de regering vast aan keuzes die iedereen zuur zullen opbreken. Werkzoekende 50+’ers en vrouwen worden extra geviseerd. Jongeren wordt ook het perspectief op een fatsoenlijk loopbaaneinde en waardig pensioen ontnomen’, klinkt het bij de vakbond.
Door de verschillende acties konden de scherpste kantjes van de hervorming gevijld worden. Zo werden onder andere de landingsbanen gered, werden bepaalde periodes van ziekte en moederschapsrust vrijgesteld en kwamen er beperkte correcties zoals het potje van vijf fictieve dagen die gebruikt kunnen worden om loopbaanjaren met minder dan 156 dagen aan te vullen.
Wat betekent de pensioenhervorming?
Bovendien komt er een malus voor mensen die voor de wettelijke pensioenleeftijd van 67 met pensioen willen gaan en niet aan voldoende gewerkte jaren geraken. Om aan de malus te ontsnappen moet je minstens 35 gewerkte jaren kunnen voorwijzen en in totaal 7.020 gewerkte of gelijkgestelde dagen op de teller hebben. Dat komt in de praktijk neer op 45 jaar halftijds werken. Daardoor vallen heel wat deeltijds werkenden uit de boot.
Ook aan de gelijkgestelde periodes wordt gesleuteld. Zo tellen onder druk van de verschillende betogingen onder andere ouderschapsverlof, moederschapsrust, geboorteverlof en ziekte mee, zonder beperkingen. Maar onder andere periodes van werkloosheid, landingsbanen en SWT zullen voor iedereen vanaf jaargang 1968 nog maar maximaal 20 procent van de loopbaan mogen uitmaken.
Wie dus pech heeft en enkele jaren werkloos was en op het einde van de loopbaan gas wil terugnemen, ziet daardoor soms een deel van de loopbaan niet meer terug in de pensioenberekening.
Een volledig overzicht van alle genomen maatregelen vind je op pensioenhervorming.be.
Onrechtvaardig
‘Maar de hervorming blijft onrechtvaardig. De toegang tot vervroegd pensioen wordt drastisch beperkt, en een volwaardig pensioen wordt voor veel mensen onmogelijk gemaakt’, stelt het ACV. Zij stippen daarbij onder andere het retroactief toepassen van de nieuwe regels op de loopbaan van werknemers aan als onrechtvaardigheid. Je kunt immers geen gemaakte keuzes uit het verleden terugdraaien.
‘De maatregelen vertrekken van de veronderstelling dat mensen langer kunnen werken. Voor duizenden werknemers is dit simpelweg onhaalbaar’, klinkt het. ‘Wie op latere leeftijd werkloos wordt, gezondheidsklachten heeft of geen nieuwe job vindt, hééft die keuze niet. En jongeren raken hun perspectief op een waardig pensioen kwijt.’
Daarom trekt het ACV naar het Grondwettelijk hof om de pensioenhervorming aan te vechten. De vakbond haalt daarbij de aantasting van opgebouwde rechten, de ongelijke behandeling van werknemers en de proportionaliteit van de maatregelen aan als argumenten waarom de hervorming ongrondwettelijk zou zijn.
Centenindex gestemd
Naast de pensioenhervorming, zette het parlement ook het licht op groen voor de programmawet. Daardoor wordt ook de centenindex een feit. De voorbije weken zorgde de centenindex voor grote discussies binnen de regering, omdat zowel CD&V als MR de maatregel in vraag stelde. Dat komt doordat de werkgeversorganisaties samen met de vakbonden met een eigen alternatief op de proppen kwamen, dat zowel meer oplevert voor de schatkist, als de koopkracht van werknemers.
Wat staat in de programmawet?
- De centenindex: hierdoor worden pensioenen nog maar tot 2.000 euro bruto en lonen tot 4.000 euro bruto geïndexeerd. Ook wie deeltijds werkt kan getroffen worden. Voor de berekening van de centenindex wordt immers gekeken naar wat je zou verdienen als je voltijds zou werken. Daardoor dreigen meer dan de helft van de werknemers getroffen te worden. De centenindex wordt voorlopig tweemaal toegepast tijdens de regeerperiode.
- De accijzen op gas en stookolie zullen stijgen, terwijl die voor energie wat zullen dalen. Wie met olie of gas verwarmt zal dat dus voelen in zijn portemonnee.
- De vliegtaks stijgt vanaf 2027 van 5 naar 10 euro. Voor korte afstandsvluchten wordt het 10,5 euro in 2028 en 11 euro in 2029.
- De taks op verzekeringsverrichtingen stijgt van 9,25 naar 9,6 procent.
- Ook onder andere de bankentaks, de roerende voorheffing wie geld uit zijn vennootschap wil halen en de effectentaks voor rekeningen met meer dan 1 miljoen euro zullen stijgen.
Het ACV steekt zijn ontevredenheid niet onder stoelen of banken over deze politieke keuze die voorbijgaat aan wat werknemers, ambtenaren inbegrepen, nodig hebben in deze tijden van grote economische onzekerheid, klinkt het in een persmededeling.
‘De regering maakt een zware fout door het akkoord van de sociale partners – en de terreinkennis die zij hebben – naast zich neer te leggen’, zegt voorzitter Ann Vermorgen. ‘Met de centenindex boeten veel werknemers en gepensioneerden in. En wordt het in veel sectoren een knoeiboel. Men beweert dat enkel de helft van mensen wordt geraakt, maar dat klopt niet. Omdat de maatregel ook het niveau van de uitkeringen en de loonbarema’s verandert, worden er op termijn veel meer mensen getroffen. We gaan deze kameel nog lang meeslepen.’
Werknemers opnieuw kind van de rekening
‘Het koppig vasthouden aan een slecht plan en het gebrek aan voortschrijdend inzicht zal de regering-De Wever duur komen te staan’, voorspelt Ann Vermorgen. ‘De regering rekent zichzelf voor de zoveelste keer rijk, en na de begrotingscontrole zal men het gat opnieuw willen dichtrijden met nog meer besparingen op de kap van werknemers’.
Zowel CD&V als MR hebben aangegeven in de komende begrotingsgesprekken het alternatief voor de centenindex van de sociale partners opnieuw op tafel te leggen. Al heeft premier De Wever (N-VA) al meervoudig zijn ongenoegen daarover laten blijken die deur gesloten. Het dreigen dus opnieuw lange en moeilijke discussies te worden.
