Met elk tussentijds rapport kleurt de begroting van premier De Wever (N-VA) net iets donkerder rood. Volgens de nieuwste verwachtingen van het Monitoringcomité, dat de begroting van ons land nauwgezet opvolgt, mag de arizonaregering de komende weken op zoek naar maar liefst 7,7 miljard euro.
Dat komt bovenop de zware besparingen, die samengeteld meer dan 30 miljard euro moeten opleveren en doorgevoerd zijn om te voldoen aan de begrotingsnormen van de Europese Unie.
Radicaal andere keuzes
‘Het rapport toont opnieuw zwart op wit: als we niets veranderen aan het huidige beleid, stevent ons land af op een diepere krater dan voorspeld voor de start van de regering’, stelt ACV-voorzitter Ann Vermorgen.
‘Het is duidelijk dat de regering nog altijd haar rekeningen niet op orde heeft, ondanks de grote woorden en reeks asociale maatregelen. Als het echt om een betere begroting te doen is moeten er radicaal andere keuzes gemaakt worden. Het is hoog tijd om nu echt orde op zaken te zetten. In plaats van de zaken te laten aanslepen moet de regering werk maken van rechtvaardige inkomsten.’
Verloren inkomsten grootste probleem
Volgens het Monitoringcomité ligt de oorzaak met name bij de hogere interestlasten door de overheidsschuld en stijgende rente. Daarnaast ziet het een terugval van de fiscale inkomsten, de vergrijzing, de hogere defensie-uitgaven en de geopolitieke context, waardoor onder andere olie en energie gevoelig duurder worden.
Eerdere recente rapporten van het Rekenhof en het Planbureau wijzen eveneens naar de inkomstenzijde en defensie-uitgaven als probleem.
‘We hanteren voor heel wat zaken opmerkelijk lagere tarieven of fiscale gunstregimes. Voor bepaalde zaken kunnen we zelfs bijna spreken over een fiscaal paradijs’, verklaarde Jozef Pacolet, emeritus professor aan het onderzoeksinstituut HIVA van KU Leuven, onlangs in Visie. Hij stelde in een nieuwe studie dat de overheid voor elke twee euro die ze int er één laat liggen.
Het ACV dringt erop aan dat de regering stopt met de erosie van de inkomsten, zegt Vermorgen. ‘De verminderde bijdragen voor flexi-jobs en studentenarbeid zijn een vergiftigd geschenk. Gewone sociale bijdragen zouden al meer dan een miljard euro opleveren.'
'Zelfstandigen betalen ook minder bijdragen dan werknemers, hoewel hun minimumpensioen inmiddels gelijk is. Als hun bijdragen worden gecorrigeerd, levert dat 700 miljoen op. En pak het systeem van de managementvennootschappen aan, die louter dienen om minder bij te dragen.’
Momenteel wordt inkomen uit arbeid onevenredig zwaar belast in vergelijking met inkomen uit kapitaal, klinkt het verder.
‘Door een grotere inspanning te vragen van de grote vermogens met een vermogensbelasting, goed voor 5 miljard euro, kunnen de belastingen op het loon voor alle werknemers omlaag’, weet Vermorgen. 'Dat is bovendien een topprioriteit volgens 70 procent van de Vlamingen.'
Besparen geen taboe
Vermorgen is stellig dat besparen voor het ACV geen taboe is. ‘Maar dan wel te beginnen bij die kosten waar we duidelijk meer dan onze buurlanden aan uitgeven. Dat is niet onze sociale bescherming, maar wel onze economische- en bedrijfssteun.'
Stop de nutteloze subsidies, luidt de oproep van de vakbond. 'De vermindering van sociale bijdragen voor de eerste aanwerving levert nauwelijks extra jobs op, maar kost ons wel 620 miljoen euro.’
Een ander voorbeeld volgens de vakbond is de fiscale aftrek voor innovatie-inkomsten. Die maatregel stimuleert bedrijven niet om meer te investeren in onderzoek en ontwikkeling, klinkt het. ‘Ze krijgen belastingvoordeel op innovaties die al gerealiseerd zijn. Dat beperken zou een miljard euro opleveren.’
Premier De Wever wilde oorspronkelijk voor het begin van het zomerreces op 21 juli landen met zijn nieuwe begroting, maar dat lijkt weinig waarschijnlijk. Politiek liggen heel wat maatregelen ook moeilijk en geen enkele partij lijkt bereid water bij de wijn te doen. Het wordt verwacht dat de echte politieke strijd pas na de zomervakantie zal losbarsten, wanneer de echte deadline voor het indienen van de begroting dichterbij komt.
