Het ultieme jobaanbod kan in de praktijk van alles zijn: een sollicitatieopdracht, een jobbeurs, informatie over zelfstandig worden, een leerjob of een (knelpunt)opleiding. Zelfs louter informatie geven volstaat. Een concrete opleiding of vacature op maat en met een volwaardig contract is niet vereist.
Dat maakt het ultieme jobaanbod vooral een sterk klinkende naam voor een erg vrijblijvend advies. ‘Politieke hocus pocus’, noemt nationaal secretaris van het ACV Stijn Gryp het. ‘De indruk wordt gewekt dat mensen richting een specifieke baan of opleiding geholpen worden, terwijl ze in de praktijk kunnen achterblijven zonder garantie op werk en een inkomen of een bij hun situatie passende uitkering.’
‘Het ultieme jobaanbod is politieke hocus pocus.’
Nationaal secretaris van het ACV Stijn Gryp
Vooral voor kwetsbare groepen is dat problematisch. ‘Voor de meer dan 10.000 werkzoekenden met een zogenaamd advies welzijn, voor wie stappen richting werk volgens de VDAB niet haalbaar zijn, zal het ultieme aanbod vaak bestaan uit louter informatie en een doorverwijzing naar het OCMW of een gespecialiseerde begeleiding’, zegt Gryp.
Zelfs voor wie wel inzetbaar is, blijkt de match dikwijls moeilijk. Zo hebben 9.000 mensen recht op maatwerk, maar zijn er daarvoor slechts 1.600 extra banen gecreëerd. Wie een opleiding volgt of wil volgen met zicht op werk, dreigt dan weer een deel van die opleiding zonder inkomen te vallen als de opleiding langer doorloopt dan de uitkering zelf.
Dat betekent niet dat VDAB-medewerkers geen inspanningen leveren, benadrukt Gryp. ‘Er zijn extra gesprekken, jobbeurzen en samenwerkingen, ook met het ACV op het terrein.’
Ook Europa wil meer begeleiding
In recente aanbevelingen stelt de Europese Commissie dat België, ondanks een hoog aantal vacatures, blijft vastzitten in een structurele mismatch tussen jobs en werkzoekenden. De oplossing ligt ook volgens Europa niet in strengere activering, maar in sterkere en beter gerichte publieke arbeidsbemiddeling, met maatwerk voor kwetsbare groepen.
Ook Gryp pleit voor een aanpak op maat van verschillende doelgroepen. ‘Jongeren botsen op andere drempels dan oudere werkzoekenden
of mensen met een arbeidshandicap. Activering werkt alleen als je daarmee rekening houdt, en als inkomen uit arbeid en uitkeringen flexibeler gecombineerd kunnen worden. Daar zijn onze regels en onze werkvloeren vandaag nog niet op voorzien.’
