Met het paasakkoord van de Arizona-regering dreigen honderdduizenden werknemers, ambtenaren, gepensioneerden en mensen met een uitkering langer te moeten wachten tot hun inkomen meegroeit met stijgende prijzen. De impact is zwaar: het uitstel van de indexaanpassing laat zich telkens opnieuw voelen bij elke toekomstige overschrijding van de spilindex.
Het paasakkoord raakt misschien niet direct aan het principe van de index, maar stelt de toepassing van de index uit voor bepaalde groepen. Zo duurt het langer voordat het inkomen de stijgende prijzen volgt.
Aanvankelijk leek het ‘enkel’ te gaan om federale ambtenaren, gepensioneerden en mensen met een uitkering. Sinds vorige week weten ook Vlaamse ambtenaren dat ze voortaan niet langer twee maar drie maanden zullen moeten wachten op een loonindexering. Of dat dan ook geldt voor leekrachten, daarover lijken de Vlaamse meerderheidspartijen het nog niet eens te zijn. Inmiddels blijkt dat ook werknemers in sectoren zoals zorg, welzijn en cultuur mogelijk getroffen worden als er geen politieke oplossing uit de bus komt.
‘Verlies haal je nooit meer in’
‘Het gaat om ongeveer 600.000 werknemers’, waarschuwt Olivier Remy van ACV Puls. ‘Als het paasakkoord ongewijzigd uitgevoerd wordt, krijgt personeel in ziekenhuizen, ouderenzorg en kinderopvang binnenkort te maken met twee maanden vertraging op hun indexering. Werknemers in de gehandicaptenzorg en de geestelijke gezondheidszorg wachten straks een maand langer dan nu.’
Maar ook wie afhankelijk is van een pensioen, een ziekte- of werkloosheidsuitkering, of werkt als ambtenaar, zal dit voelen.
‘Zo'n 600.000 werknemers dreigen inkomen te verliezen door indexvertraging’
En dat niet eenmalig: bij elke nieuwe overschrijding van de spilindex zal het uitstel opnieuw toeslaan. ‘Dat verlies haal je nooit meer in.’ Zo kan een verpleegkundige met beperkte ervaring in 2025 al 109 euro mislopen. Voor collega’s met meer ervaring kan het verlies oplopen tot 175 euro. Zorgkundigen dreigen soortgelijke bedragen te verliezen.
Maar ook buiten de zorgsector zijn de gevolgen groot: een gepensioneerde met een gemiddeld netto pensioen zal bij elke uitgestelde indexering bijna 70 euro mislopen. Voor mensen met een bescheidener pensioen van 1.000 euro gaat het telkens om zo’n 40 euro verlies.
Gedeeltelijke oplossing in de maak?
Voor het zorgpersoneel is er nog ruimte voor een oplossing: Olivier Remy bevestigt dat er na het alarmsignaal van de vakbond overleg plaatsvindt tussen vakbonden en het kabinet van minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit). ‘Het kabinet beloofde snel duidelijkheid te brengen en naar een oplossing te zoeken.’
Ook pensioensparen geraakt
Het paasakkoord raakt bovendien niet enkel de lonen: ook belastingvoordelen worden bevroren. Zo zal bijvoorbeeld het maximumbedrag voor fiscaal voordelig pensioensparen niet meer meegroeien met de stijgende kosten. Ook gezinnen worden getroffen: het belastingkrediet voor kinderen blijft vastgezet op 550 euro, zelfs als kosten zoals schoolfacturen jaarlijks stijgen.
ACV-voorzitter Ann Vermorgen noemde de plannen ‘verontrustend’. ‘Door wat er nu gebeurt, komen er scheuren in onze indexering. Terwijl dat de belangrijke bescherming voor onze koopkracht is.’
De index werd recent nog internationaal geroemd als verzekering die ons land zonder grote kleerscheuren door de corona- en energiecrisis loodste. De vraag is wat er uiteindelijk zal overblijven. ‘Zeker omdat de regering wil dat de sociale partners tegen eind 2026 de index hervormen. Als dat niet lukt, zal de regering zelf beslissingen nemen. Ik ben daar niet gerust in als ik zie wat er nu allemaal gebeurt.’
Ondertussen plant ACV Puls op donderdag 22 mei een non-profitbetoging die mogelijk de 'grootste ooit wordt'. De actie start om 10u30 aan het station Brussel-Noord.
