‘Als je het geluk hebt om boven de 4.000 euro te verdienen, dan krijg je alleen de index tot dat bedrag’, zei premier De Wever (N-VA). Die ‘centen-index’, in plaats van een volwaardige index als percentage van het volledige loon, zou slechts een klein verlies voor de ‘gelukkigen’ betekenen.
‘Nochtans heeft ongeveer de helft van de Belgen een brutoloon boven de 4.000 euro’, pareert econoom bij ACV Voeding en Diensten Olivier Malay. ‘Het gaat hier allesbehalve over alleen grootverdieners die getroffen worden, maar ook over een grote groep arbeiders en bedienden. Dat geldt bijvoorbeeld voor leerkrachten, gespecialiseerde arbeiders of werknemers uit de hightechindustrie.’
Arbeiders verliezen tot bijna 50.000 euro
Malay becijferde dat arbeiders uit de voedingshandel die ’s nachts in een magazijn werken tot bijna 50.000 euro bruto verliezen in de komende 30 jaar door de centenindex van de regering-De Wever. Dat tekort loopt zo fel op doordat alle toekomstige indexeringen ook op basis van een te laag bedrag gebeuren.
Voor zijn berekening gaat de econoom uit van een inflatie van twee procent, wat zou betekenen dat er zowel in 2026 als in 2028 één loonindexering is.
‘Onafhankelijk van de sector kan het zijn dat werknemers die overuren presteren getroffen worden door de indexsprong, omdat zij een hoger loon krijgen’, zegt Malay. ‘Hetzelfde geldt voor de nachtarbeiders waarbij de nachtpremie een deel van het brutoloon uitmaakt. Als compensatie voor de schade aan hun gezondheid door nachtwerk krijgen zij loontoeslagen die kunnen oplopen tot 40 procent van hun basisloon, waardoor ze vaak boven de drempel van 4.000 euro bruto uitkomen.’
Echt hoge lonen blijven buiten schot
Olivier Malay stelt de doelmatigheid van de maatregel in vraag. ‘Arbeidsintensieve sectoren – waar de lonen verantwoordelijk zijn voor een belangrijk deel van de kosten – betalen over het algemeen lonen die onder de drempel liggen. De lonen boven de drempel vinden we doorgaans in de hightechindustrie, waar de kost van arbeid slechts acht tot tien procent van de kosten uitmaakt.’
Volgens hem hangt onze concurrentiekracht dus meer af van innovatie, de gebruikte technologieën en het verkochte product. ‘Bovendien worden de hoogste lonen, zoals voor bedrijfsleiders, vaak uitbetaald via een vennootschap en niet via een loon. De echte hoge lonen blijven dus buiten schot.’
Steve Rosseel, voorzitter van ACV Voeding en Diensten, verwacht dat een deel van de ‘besparing’ voor bedrijven in dividenden uitgekeerd zal worden aan de aandeelhouders. ‘De Nationale Bank heeft onlangs berekend dat de bedrijven 25 miljard euro aan subsidies krijgen. Die geldstroom zal dus alleen maar toenemen, ten koste van de werknemers die aankijken tegen een verlies aan koopkracht.’
Nachtarbeiders in de handel worden dubbel getroffen, besluit hij. ‘De regering wil hun premies verminderen en nu ook hun indexering.’
