Terwijl de arizonaregering van premier De Wever (N-VA) nog steeds verder onderhandelt over het zomerakkoord, is in het midden van de nacht alvast de programmawet gestemd in de Kamer. Les Engagés had de stemming lange tijd tegengehouden omdat er geen extra middelen voorzien waren voor de OCMW’s die een golf van nieuwe inschrijvingen verwachten begin volgend jaar, wanneer de beperking van de werkloosheid in de tijd in voege zal treden. Gisteren werd een akkoord bereikt over de extra middelen, waardoor de programmawet gestemd kon worden.
Het ACV vreest voor de gevolgen van de hardvochtige beleidskeuze. ‘Deze maatregel zal een grote negatieve impact hebben op het leven van tienduizenden mensen. Over welke kansen op werk men deze mensen wil bieden, blijft het ondertussen oorverdovend stil. Terwijl dit de kern van de zaak is. Ook bijzonder kwetsbare mensen met een arbeidsbeperking en oudere werkzoekenden worden getroffen. Het simplistische uitgangspunt is dat als je werklozen hun uitkering afpakt, dat ze dan wel sneller werk zullen vinden. De verantwoordelijkheid wordt dus volledig bij de werkzoekende gelegd. Er wordt dus niet naar de werkgevers gekeken, die geen aangepast werk voorzien.’
Ondoordachte aanpak
Hoe de regering de bijna 185.000 langdurig werklozen aan het werk wil helpen, blijft intussen onduidelijk. Er zou een ‘ultiem jobaanbod’ plaatsvinden voor de schrapping, maar wat dat aanbod inhoudt wordt aan de regionale arbeidsbemiddelaars overgelaten. Voorlopig zijn daar amper concrete details over geweten. ‘Dit is een tekenend voorbeeld van de ondoordachtheid. Meer mensen aan het werk zal niet lukken als je hen in de steek laat en hen niet langer begeleidt in hun zoektocht naar een job, geen langere opleiding meer laat volgen of hen geen kansen biedt’, voorspelt de vakbond.
LEES OOK
‘De beperking van werkloosheidsuitkeringen in de tijd zal geen passende jobs tevoorschijn toveren of discriminatie doen verdwijnen. Dat is de echte uitdaging die regeringen, regionaal en federaal, samen zouden moeten opnemen. We moeten een systeem opbouwen waarin iedereen als volwaardige werknemer kan deelnemen aan de arbeidsmarkt.’
Operationele problemen
De beperking van de werkloosheid gaat in vanaf 1 januari. Tussen dan en april worden de uitkeringen gefaseerd geschrapt, te beginnen met wie het langste werkloos is. Het ACV maakt zich zorgen rond de uitvoerbaarheid van de beslissing. ‘Dit zal voor enorme operationele problemen zorgen. Werkzoekenden en de arbeidsmarkt zullen een hoge prijs betalen. De gewijzigde timing blijft zeer kort. Het blijft de vraag of mensen tijdig hun rechten zullen kennen en de nodige ondersteuning zullen krijgen. De OCMW’s moeten tienduizenden extra sociaal onderzoeken verwerken op enkele maanden tijd. Mensen lopen zo het risico volledig tussen de mazen van het net vallen. Ook al worden extra middelen voorzien, de werklast bij steden en gemeenten is nu al erg groot en de nodige profielen niet beschikbaar.’
Indexverlies voor gepensioneerden
Naast de beperking van de werkloosheid in de tijd, heeft het parlement ook een aantal andere maatregelen uit het regeerakkoord goedgekeurd, zoals de verstrengde asiel- en migratiewetten, de verlaging van de btw op sloop en heropbouw en een herziening van het indexmechanisme voor alle uitkeringen. Daardoor ziet een gemiddelde gepensioneerde met een netto-pensioen van 1.707 euro bijna 70 euro per indexering in rook opgaan. Ook mensen met een pensioen van amper 1.000 euro zullen telkens zo’n 40 euro inboeten.
‘Dit is bijzonder cynisch. Terwijl het een paar maanden geleden nog klonk dat de index gered was, is die verklaring met de goedkeuring van de programmawet nu al formeel begraven. Terwijl tijdens de energiecrisis alle politiek partijen nog hun liefde aan de index verklaarden. Dat blijkt nu enkel lippendienst’, stelt het ACV.
Cadeau van 150 miljoen voor werkgevers
Bovendien deelt het parlement ook de eerste cadeaus uit aan werkgevers. De zeer omstreden maatregel om een plafond in te stellen op sociale zekerheidsbijdragen voor toplonen werd eveneens goedgekeurd. Zo krijgen de topverdieners een fiscaal cadeau van maar liefst 150 miljoen euro, terwijl het ten zeerste de vraag is of die maatregel extra tewerkstelling zal opleveren.
Het ACV plaatst alvast grote vraagtekens bij die beslissing. ‘De allerhoogste lonen zullen nu een fikse korting krijgen die kan oplopen tot 10.000den euro’s per werknemer. Zonder dat hier enige verplichting tegenover staat. Een aderlating voor de sociale zekerheid en het ondergraven van de onderlinge solidariteit tussen werknemers.’
