Een nieuw leven geven aan meer dan 42.000 ton spullen per jaar, en een zinvolle en duurzame baan voor meer dan 6.000 mede werkers met een afstand tot de arbeidsmarkt: daar zorgen 140 kringwinkels in Vlaanderen voor. Tuur* werkt al 25 jaar in de kringloopwinkel. ‘Wij zijn geen gewone winkel. Wij zijn een spiegel van de samenleving.’
Wie aan een kringloopwinkel denkt, denkt aan tweedehands spullen. Maar voor Tuur ligt de kern ergens anders. ‘Het belangrijkste doel is niet de omzet, maar mensen kansen geven. Ik begeleid medewerkers die om allerlei redenen moeilijkheden ondervinden op de arbeidsmarkt, zoals door een handicap of psychosociale problemen.’
‘Werk is voor iedereen belangrijk, het bepaalt mee je identiteit en biedt houvast. Ik voer dagelijks gesprekken met medewerkers, vooral informeel. Een functioneringsgesprek terwijl je samen iets in elkaar steekt, dat zegt vaak meer dan een formeel gesprek.’
Meer dan 40 verschillende nationaliteiten
In zijn kringinkel werken mensen van meer dan 40 verschillende nationaliteiten samen. ‘Dit is de multiculturele samenleving zoals ze zou moeten zijn. Mensen met totaal verschillende achtergronden die hier in harmonie samenwerken.’
‘Dit is de multiculturele samenleving zoals ze zou moeten zijn.'
Kringloopmedewerker Tuur
Tuur gelooft sterk in begeleiding op maat. Daar ziet hij dagelijks de meerwaarde van in. ‘Te vaak worden mensen verplicht om te solliciteren. Kijk maar naar de groep werkzoekenden die hun uitkering verliezen. Ik geloof meer in trajecten en mensen laten nadenken over wie ze zijn en wat ze kunnen. Snoei niet in zaken zoals de sociale economie. Dat zijn geen kosten, dat zijn investeringen. Wie twijfelt, moet eens komen meedraaien. Dan zie je wat dit werk echt betekent.’
Doorheen de jaren werd de kringloopwinkel veel toegankelijker, volgens Tuur. ‘De schaamte is weg. Vroeger was de kringloopwinkel ‘voor arme mensen’. Nu komt iedereen hier binnen. Omdat het duurzaam is, omdat het betaalbaar is, of omdat ze iets unieks zoeken. We zien drie soorten klanten: bewuste kopers, mensen die financieel niet anders kunnen, en verzamelaars.’
Dat succes heeft ook een keerzijde. ‘De groep die hier komt uit financiële noodzaak krijgt minder kansen en de prijzen gaan soms zelfs omhoog. Dat is jammer, want dit is nog steeds een plek waar armoede tastbaar wordt. Als iemand zegt dat die geen tien euro meer heeft om eten te kopen, dan blijft dat hangen. Ik vraag me af waarom we dat vandaag nog toelaten.’
Overconsumptie
Zijn job leert Tuur bewust omgaan met het consumeren van spullen. ‘Wat mensen binnenbrengen is hallucinant. Soms vijf tot zes ton op één dag. Wij zijn eigenlijk een kringloopwinkel en een mini-containerpark tegelijk. Veel spullen zijn nog nieuw, zelfs ongeopend. Dat toont hoe hard mensen verleid worden om dingen te kopen die we niet nodig hebben.'
'Zolang de grote kopiemachine in onder meer China blijft draaien, zullen wij dat blijven doen. Soms gebruiken mensen de kringloopwinkel om hun geweten te sussen voor hun overconsumptie. Dan zeggen ze: Ik had het eigenlijk niet nodig maar ik heb er een ander mee geholpen. Zo werkt het niet.’
'Soms gebruiken mensen de kringloopwinkel om hun geweten te sussen voor hun overconsumptie. Maar zo werkt het niet.’
Kringloopmedewerker Tuur
‘Bij ons niets op bestelling, het zijn allemaal unieke stukken met een verhaal. Ik zeg altijd tegen mensen: Als je het graag ziet, neem het mee. Want het kan zijn dat we dat in geen honderd jaar nog binnenkrijgen. We vonden eens verstopte obligaties in een kast. Maar de opmerkelijkste vondst was een 8mm-projector met antieke erotische films. Jammer genoeg was die snel weg, want ik had hem zelf graag gehad.’ (lacht)
*Tuur is een schuilnaam.
