Voorheen was werk tussen 20 uur en 6 uur in principe verboden voor alle werknemers, tenzij een specifieke uitzondering voor een aantal sectoren, zoals gezondheidszorg, schoonmaak of horeca. In die sectoren blijven die oude regels gelden. In alle andere sectoren is dat verbod opgeheven. Daar kan nu ook nachtarbeid ingevoerd worden met een cao of een aanpassing van het arbeidsreglement.
In de distributiesector zal nachtwerk voortaan om 23 uur ingaan, tot 6 uur ‘s morgens. Voorheen was dat van 20 uur tot 6 uur. Premies voor nachtarbeid gelden dan ook enkel tussen die uren. Het verlies van premies voor die eerste drie uur van de shift houdt voor werknemers een forse daling in, minstens 250 euro per maand.
De nieuwe regels gelden enkel voor nieuwe werknemers. Wie de nachtpremies al kreeg, behoudt die ook. ‘Maar zo creëer je ongelijkheid op de werkvloer tussen collega’s', zo waarschuwt het ACV. 'Geen gezonde situatie. Wie garandeert bovendien dat vaste werknemers op de lange duur geen plaats moeten maken voor nieuwe werknemers omdat die veel goedkoper zijn?’
Het argument dat werkgevers ervoor kunnen kiezen om toch de ‘oude premie te behouden voor nieuwe mensen', lijkt dan ook wankel volgens het ACV.
Gezondheidsrisico’s
Werkgevers juichen de huidige versoepeling toe en grijpen hun kans om werkschema’s nog flexibeler in te richten. Volgens federaal minister van Werk Clarinval (MR) creëert het een ‘dynamischere en aantrekkelijkere’ arbeidsmarkt, die nauwer zou aansluiten bij het beleid van buurlanden.
‘Nachtarbeid heeft een enorme impact op de gezondheid van mensen en op hun gezins- en privéleven. Het is ongelofelijk dat deze regering de deur daar nu verder openzet en het sociaal overleg buitenspel zet.‘
Ann Vermorgen, voorzitter ACV
Aan nachtwerk zijn echter tal van gezondheidsrisico’s verbonden, reageert ACV-voorzitter Ann Vermorgen. ‘Het is maar logisch dat je daarvoor iets terugkrijgt in de vorm van een premie. Nachtarbeid heeft een enorme impact op de gezondheid van mensen en op hun gezins- en privéleven. Shiftenwerk op late en nachtelijke uren verhoogt de kans op onder andere diabetes, cardiovasculaire aandoeningen en psychosomatische problemen.'
'Het leidt ook tot meer spanningen in relaties. Het is ongelofelijk dat deze regering de deur daar nu verder openzet. Terwijl het aantal langdurig zieken nu al piekt. Alsof dat nog niet genoeg is, zullen mensen die die zware opoffering doen nu ook nog minder verdienen. Ze zouden net meer respect zouden moeten krijgen,’ besluit Vermorgen.
Regering maakt gat in begroting zo groter
Lagere nachtwerkpremies betekenen ook minder bijdragen aan de sociale zekerheid, wat het gat in de begroting alleen maar groter maakt, benadrukt het ACV.
Uit een eerdere studie van het ACV, gemaakt op basis van de eerste voorstellen, bleek dat de nieuwe regels de staat en de werknemers 45 miljoen euro per jaar zullen kosten. Met de veralgemening van nachtwerk, de gewijzigde definitie en de in rekening genomen uren is het bedrag nog onzeker, maar een omvangrijk verlies voor de overheid staat vast.
De versoepeling van nachtarbeid lijkt dus opnieuw vooral goed nieuws voor werkgevers. Voor werknemers brengt die beslissing vooral aanzienlijke risico’s: forse inkomensverliezen, minder sociale bescherming en mogelijke gezondheidsschade.
‘De wetgeving vandaag biedt al veel flexibiliteit, maar er zijn voldoende remmen om nachtarbeid niet te onpas in te zetten’, stelt Vermorgen . Het is ontzettend belangrijk om zulke zaken via het sociaal overleg te regelen zodat er een gedragen en werkbare regeling is voor alle partijen.’
Na een jaar zullen de nieuwe regels geëvalueerd worden.
