Sinds het aantreden van de regering-De Wever komen tal van maatregelen op ons af die vooral werknemers treffen. Zo worden onder andere overuren en nachtwerk goedkoper voor werkgevers, wordt de concurrentie door flexi-jobs opgevoerd, stijgt de btw op allerlei producten, wordt er gemorreld aan de index en staat een pensioenhervorming op til, die een groot deel van de werkende bevolking zal raken.
‘Het zijn voornamelijk vrouwen, oudere werknemers, mensen met zorgtaken of gezondheidsbeperkingen die vaker deeltijds werken en de kop van jut zijn’, zegt ACV-voorzitter Ann Vermorgen. ‘Dat is bijzonder onrechtvaardig. Deeltijds werk is in veel gevallen geen keuze, maar een noodzaak. Daarnaast zijn in de zorg- en welzijnssectoren, dienstencheques en horeca vaak zelfs geen voltijdse banen te vinden, of zijn ze niet werkbaar op lange termijn.’
'Deeltijds werk is in veel gevallen geen keuze, maar een noodzaak.'
Ann Vermorgen, ACV-voorzitter
Uit cijfers van statistiekbureau Statbel blijkt dat in 2024 meer dan een kwart van de Belgische werknemers deeltijds werkte. Van die groep geeft een op de vijf aan voor deeltijds werk te kiezen om te kunnen zorgen voor kinderen of naasten, 18,1 procent zegt dat hun baan niet voltijds wordt aangeboden en een op de twintig werknemers vindt geen voltijds werk. Nog een deel werkt om gezondheidsredenen deeltijds.
Onrechtvaardige pensioenhervorming
Vooral de pensioenhervorming viseert deeltijdse werknemers. Op pensioen gaan voor de wettelijke pensioenleeftijd van 67 wordt voor velen een pak moeilijker. Zelfs voor wie voldoende jaren gewerkt heeft. Vanaf 1 januari 2027 zouden immers alleen nog jaren meetellen waarin je minstens 156 dagen gewerkt hebt.
Dat wil zeggen dat je minstens halftijds moet werken, over het hele jaar genomen, zonder onderbreking door werkloosheid of periodes zonder loon. Vanaf 60 zou je met 44 loopbaanjaren vervroegd pensioen kunnen nemen. Maar ook op 63 moet je nog steeds 42 jaren kunnen bewijzen.
Op pensioen gaan voor de wettelijke pensioenleeftijd van 67 wordt voor vele deeltijds werkenden een pak moeilijker met de nieuwe pensioenvoorwaarden.
Vandaag telt een volwaardig loopbaanjaar na 104 dagen. Dat stemt overeen met het wettelijke minimum waaraan een reguliere arbeidsovereenkomst moet voldoen, namelijk een derde van een wekelijkse voltijdse arbeidsduur, uitgerekend over een jaar.
‘Maar nu zien we dat de regering de voorwaarde voor een loopbaanjaar aan de ene kant optrekt en aan de andere kant komaf maakt met die minimale arbeidstijd van contracten. Vroeger bouwde iedereen gelijkmatig rechten op. Nu zal een groep werknemers niets opbouwen voor hun vervroegd pensioen. Het negatieve effect van de hervorming op deeltijds werkenden zal enkel nog toenemen’, aldus Vermorgen.
'Ik moet dagelijks pijnstillers en ontstekingsremmers nemen. Nog zes jaar werken is onmogelijk. Maar door de nieuwe regels kom ik niet in aanmerking voor het vervroegd pensioen en zou ik door de pensioenmalus getroffen worden.'
Liane Steurs, huishoudhulp
Deeltijdse werknemers die desondanks vroeger met pensioen willen, omdat hun gezondheidstoestand achteruitgaat of omdat ze al een lange loopbaan hebben, lopen nog eens een verhoogd risico op de pensioenmalus. Wie voor zijn 67 met pensioen wil, moet immers minstens 35 loopbaanjaren én 7.020 effectief gewerkte dagen voorleggen. Dat wil zeggen dat je 35 jaar lang minstens vier vijfde of meer gewerkt moet hebben om aan de malus te ontsnappen.
Liane (61) wilde langer werken, maar gaat nu al op pensioen om de strengere regels voor te zijn
'Ik combineerde twintig jaar lang de mantelzorg voor mijn schoonmoeder en de zorg voor mijn kinderen met een deeltijdse baan in de horeca. Voltijds werken was geen optie. Na mijn scheiding wilde ik mijn droom verwezenlijken om bij de politie te werken. Twee schouderoperaties deden me mijn droom opbergen. De revalidatie heeft drie jaar geduurd. Mijn werkgever heeft me toen ontslagen wegens medische overmacht.’
‘Sinds 2014 werk ik 35 uur per week als huishoudhulp. Dat is enorm belastend. Ik moet dagelijks pijnstillers en ontstekingsremmers nemen, naast regelmatige kinebezoeken. Mijn polsen en bovenarmen zijn op. Door de nieuwe regels kom ik niet in aanmerking voor het vervroegd pensioen en zou ik door de pensioenmalus getroffen worden. Daarom ga ik deze zomer vroeger dan ik had gewild met pensioen. Maar nog zes jaar werken is onmogelijk. Of wil de regering mij met mijn rollator huizen laten schoonmaken?’
Deeltijds tijdskrediet telt niet mee
Zelfs wie voltijds gewerkt heeft, maar volgens de toenmalige regels tijdskrediet heeft opgenomen, kan voor een verrassing komen te staan. Hoewel dankzij vakbondsprotest periodes als tijdelijke werkloosheid en zorgverloven werden toegevoegd als gelijkgestelde dagen, blijkt uit een navraag van het ACV bij de Federale Pensioendienst dat deeltijds tijdskrediet tussen 2002 en 2011 niet meetelt voor de pensioenberekening.
'Jaren na de feiten worden de spelregels aangepast, terwijl mensen toen wel is gezegd dat er geen gevolgen waren op vlak van pensioenrechten.'
Ann Vermorgen, ACV-voorzitter
Uit cijfers van de RVA blijkt dat alleen in 2011 al bijna 128.000 werknemers deeltijds tijdskrediet hebben opgenomen, en dus nu getroffen worden. Ook in de jaren daarvoor gaat het telkens om meer dan honderdduizend werknemers per jaar.
‘Jaren na de feiten worden de spelregels aangepast, terwijl mensen toen wel is gezegd dat er geen gevolgen waren op vlak van pensioenrechten. Daarmee straf je mensen op het einde van hun loopbaan, terwijl zij er niets meer aan kunnen veranderen’, stelt ACV-voorzitter Ann Vermorgen. ‘De redelijkheid in dit dossier is ver zoek. We dringen er op aan dat periodes van deeltijds tijdskrediet gelijkgesteld worden.’
