Terwijl de Vlaamse regering in haar beleidsverklaring nog beloofde sterker in te zetten op vlak van levenslang leren — wat maar liefst elf keer vernoemd wordt in het regeerakkoord - zet minister van Werk Zuhal Demir (N-VA) nu toch het botte mes in het Vlaams opleidingsverlof.
Vanaf het nieuwe schooljaar in september zal alleen wie minstens 28 uur per week werkt nog kunnen gebruikmaken van het Vlaams opleidingsverlof (VOV). Dat maakte minister Demir onlangs bekend. Het gaat hierbij vooralsnog om een tijdelijke besparingsmaatregel, in afwachting van een grondige hervorming in 2026.
‘Deeltijds werk is vaak geen persoonlijke keuze, maar de norm in sommige sectoren.’
‘Deze maatregel viseert vooral sectoren zoals de zorg- en welzijnssectoren, dienstenscheques en horeca, waar er in verhouding met andere sectoren veel meer mensen deeltijds aan de slag zijn. Het zijn in het bijzonder vrouwen, oudere werknemers, mensen met zorgtaken of gezondheidsbeperkingen die vaker deeltijds werken. Ook voor werknemers met een variabel uurrooster wordt het quasi onmogelijk om het volgen van vorming te combineren met het werk’, legt nationaal secretaris van het ACV Stijn Gryp uit.
‘Ongeveer vier op de vijf deeltijds werkenden is vrouw. Ze zijn ook vaker kort-of midden geschoold of moeder. De minister ontneemt met zo honderdduizenden werknemers het recht op opleiding via het VOV, terwijl deze groepen nu al vaak minder kansen krijgen tot opleidingen.’ Volgens cijfers van Statbel zou het om maar liefst 400.000 Vlaamse werknemers gaan.
Ook voltijdse werknemers slachtoffer
Het ACV hekelt dan ook dat de minister ervan uit lijkt te gaan dat deeltijdsen per definitie meer vrije tijd hebben om een opleiding te volgen. Gryp: ‘Deeltijds werk is vaak geen persoonlijke keuze, maar de norm in sommige sectoren. Deze ingreep zal vooral omscholingstrajecten fnuiken van werknemers die overschakelen naar halftijds werken om zich om te kunnen scholen, net als werknemers die Nederlands leren in het kader van hun integratie. De beslissing is ook in strijd met het principe dat deeltijdse werknemers in verhouding recht hebben op dezelfde arbeidsvoorwaarden als voltijdse werknemers.’
Maar niet alleen deeltijds werkenden kunnen genekt worden door de nieuwe regels van Demir. Door de verwoording kunnen zelfs voltijdse werknemers uit de boot vallen, waarschuwt Gryp: ‘Werknemers in bepaalde sectoren die uitsluitend nachtwerk uitvoeren, kunnen ook een voltijds contract hebben dat minder dan 28 uur bedraagt. Zij worden bij voorbaat uitgesloten, terwijl zij net als elke andere werknemer recht hebben op opleiding.’
Ook de SERV komt tot de conclusie dat de verstrengde toegang van het Vlaams opleidingsverlof vooral kwetsbare werknemers en vrouwen buitensporig treft en het recht op opleiding inperkt.
Evi dreigt ondanks voltijds werk recht op VOV te verliezen
Evi volgt een knelpuntopleiding informatica. © Stefaan BeelEvi (36) werkt elk weekend als laborant bij een voedingsbedrijf. ‘Wij werken shiften van 12 uur in een volcontinusysteem. Omdat wij elke zaterdag en zondag werken, zijn onze contracten gelijkgesteld met een voltijdse betrekking.’
In de week volgt ze een knelpuntopleiding informatica. ‘Ik ben aan de bachelor toegepaste informatica begonnen in 2018 en zit intussen op een zucht van de eindmeet om mijn master te halen. Doordat dit een knelpuntberoep is, kon ik tot nu toe rekenen op Vlaams opleidingsverlof. Dat is ook nodig, want onder andere tijdens stage- en examenperiodes is het bijna onmogelijk te combineren met het weekendwerk. Je kunt niet op zondag de nachtshift werken en dan direct aansluitend op je stageplek verschijnen of een examen afleggen. Ook de combinatie met het gezinsleven is een uitdaging. Door de aard van mijn werk heb ik slechts recht op acht verlofdagen per jaar. Vaak zijn daar al een aantal van vast ingepland, waardoor het in sommige jaren zelfs slechts vier vrij te nemen verlofdagen zijn. Zonder opleidingsverlof wordt het moeilijk om de opleiding af te ronden.’
