Wie een contactmoment met de terug-naar-werkcoördinator mist, verliest weldra tien procent van zijn uitkering. De wachtperiode voor ontslag om medische reden wordt ingekort van negen naar zes maanden en een re-integratietraject kan al vanaf de eerste dag ziekte opgestart worden. Dat is slechts een greep uit de nieuwe regels vanaf 1 januari die het parlement gisteren ondanks chaos van de boerenbetoging en het Euroclear-dossier, in alle luwte goedkeurde.
Met de strengere maatregelen wil de arizonaregering van premier De Wever (N-VA) het aantal langdurig zieken doen dalen. ‘Hiermee ga je structureel niet langdurig zieken weer aan het werk krijgen, maar het probleem net verder doen toenemen’, stelt Maarten Hermans, expert welzijn op het werk bij het ACV. ‘De regering kiest hier vooral voor beschuldigen, bestraffen en snel afschrijven van zieke werknemers, in plaats van onderbouwd en effectief beleid te voeren.’
Gebrek aan preventie
Het ACV betreurt vooral dat er een fundamenteel gebrek aan preventieve maatregelen blijkt uit de gestemde wetteksten, legt Hermans uit. ‘De gekende oorzaken van langdurig zieken – werkdruk, psychosociale maatregelen en spier- en skeletaandoeningen worden ongemoeid gelaten. Tegelijk wordt ook nog de pensioenleeftijd opgetrokken, terwijl de cijfers aantonen dat het vooral oudere werknemers zijn die ziek uitvallen. Het enige wat langdurige uitval op lange termijn kan verminderen is een preventieve aanpak. Maar daar lijkt deze regering blind voor te zijn.’
‘Dit beleid ondergraaft juist cruciale hefbomen voor de terugkeer naar werk.’
Maarten Hermans - welzijn op het werk ACV
Hermans wijst erop dat wetenschappelijk onderzoek en buitenlandse beleidservaring aantonen dat dergelijke uitkeringssancties voor zieken geen enkel duurzaam effect hebben op hun tewerkstellingskansen. Uitkeringssancties vergroten net de afstand tot de arbeidsmarkt, het armoederisico, gezondheidsproblemen en medicatiegebruik, en bemoeilijken het werk van bijvoorbeeld arbeidsmarktconsulenten en artsen.
‘In plaats van een doortastende aanpak van de oorzaken van langdurige ziekte, kiest de regering voor de politieke gemakkelijkheidsoplossing van het aanpakken van de zieken zelf’, hekelt Hermans. ‘Zo verhoogt ze de bestaande uitkeringssancties en voert er nieuwe in. Bijvoorbeeld het missen van een afspraak met een arbeidsarts leidt tot een volledig inhouden van de ziekte-uitkering. Een enorm schadelijke maatregel voor een reeds precaire groep én een controlerende rol opgelegd aan arbeidsartsen die hun ondersteuning van zieke werknemers ondergraaft.’
Ontslagmachine
Terwijl de regering net meer mensen terug aan het werk wil krijgen, ondergraaft ze volgens het ACV net die doelstelling door de wachtperiode voor medisch ontslag, de procedure voor contractbeïndiging medische overmacht, in te korten. Voortaan zullen werkgevers langdurig zieke werknemers al na zes maanden ziekte kunnen ontslaan, zonder dat zij een opzegvergoeding moeten betalen. ‘Mensen zullen dus sneller volledig op de ziekenkas terugvallen. Hoe de regering hiermee de budgettaire kosten van langdurige ziekte willen laten dalen is een raadsel.’
‘Dit beleid ondergraaft juist cruciale hefbomen voor de terugkeer naar werk, zoals behoud van de arbeidsrelatie, de nodige tijd voor medisch herstel, en de ruimte om re-integratiestappen op te starten. Deze ontslagmachine is nu al jaarlijks goed voor 26.000 procedures contractbeëindiging medische overmacht. In de plaats van beleid dat het goedkoop en snel afschrijven van zieke werknemers aanmoedigt, zou de regering beter werknemers bij ontslag een correcte vergoeding garanderen.’
