Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) wil toegangspoortjes installeren aan alle premetrohaltes in Antwerpen. Kostprijs: 15 miljoen euro. Dat investeringsbedrag zou de Vlaamse regering zelf ophoesten.
Jo Van der Herten, nationaal secretaris openbaar vervoer bij ACV Openbare Diensten, noemt dat plan een slag in het gezicht van alle werknemers bij De Lijn. ‘Als je op een berg geld zit, dan is dat allemaal geen probleem. Maar De Lijn zit in een ongeziene besparingsoperatie. Recent werd nog maar beslist om nog eens 35 miljoen euro te besparen. En dan wordt er plots geld gemaakt voor de fetisj van één partij. Dat is wraakroepend omdat zowel het personeel als de reizigers in de kou blijven staan omdat het openbaar vervoer in Vlaanderen gekortwiekt werd.’
‘Wraakroepend dat hier plots geld voor is, terwijl zowel personeel als reizigers in de kou blijven staan omdat het openbaar vervoer in Vlaanderen gekortwiekt werd.’
Jo Van der Herten, ACV Openbare Diensten
‘Niemand begrijpt er de meerwaarde van. Dat is het toonvoorbeeld van een beslissing die wordt genomen door mensen die nooit het openbaar vervoer gebruiken. Poortjes aan de pre-metrohaltes gaan de overlastproblematiek niet oplossen’, weet Van der Herten. Hoe gebruikers van sms-tickets door de poortjes moeten geraken, is bovendien ook maar de vraag. Wie via sms een vervoersbewijs koopt, ontvangt vandaag immers alleen een bevestiging via sms terug. ‘Dat is maar een van de vele gaten in het plan van De Ridder’, voegt Van der Herten toe.
Ritten schrappen voor extra toezichthouders
Voorlopig spreekt De Ridder alleen maar over de investeringskosten van 15 miljoen euro, vult Van der Herten aan, ‘maar er wordt met geen woord gerept over de onderhoudskosten en verhoogde toezicht die nodig zijn door de poortjes.’
Doordat de haltes fysiek afgesloten worden, zal extra personeel in elk station nodig zijn om toezicht te houden, niet alleen op de goede werking van de poortjes, maar ook om deze in geval van nood te kunnen openen. ‘Reken dus minstens op een of twee personen die voortdurend in elk station aanwezig moeten zijn. Dat betekent dat het budget dat daarvoor nodig is weer van elders moet komen. Zo zal er straks allicht weer in het aanbod geschrapt moeten worden, want middelen voor toezicht en onderhoud werd niet voorzien.’
Van der Herten wijst er bovendien op dat de premetro in Antwerpen niet hermetisch afgesloten kan worden. De trams die daardoor rijden, leggen immers maar een stuk van hun traject ondergronds af. ‘Wie dat wil wandelt dus nog steeds zo een tramtunnel in. En aan de tientallen bovengrondse haltes kunnen geen poortjes gezet worden. Dit komt dus neer op pure symboolpolitiek en symptoombestrijding. Als men de overlastproblematiek echt wil aanpakken, dan kan men die 15 miljoen euro veel gerichter inzetten in preventie en hulpverlening.’
Proefproject in NMBS-stations
Ook bij de NMBS wordt nagedacht over de installatie van toegangspoortjes in de stations. Dat is op zijn minst opmerkelijk, want minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés) zei vorige zomer in de Kamer nog dat er een negatieve business case zou zijn voor toegangspoortjes in de stations. Het sop zou de kool dus niet waard zijn.
Nu zou er bij wijze van proefproject in vijf stations poortjes geïnstalleerd worden, liet de minister weten. ACV Transcom kijkt alvast met belangstelling naar de resultaten van die proefprojecten, zegt algemeen sectorverantwoordelijke Peter Vanderborght. ‘De realiteit op de werkvloer is vandaag immers hard. De vastgestelde fraude bij de NMBS is de laatste tijd fors gestegen. Dat zorgt niet alleen voor een jaarlijks financieel gat van 70 tot 80 miljoen euro, maar het vormt vooral de bron van veel ellende op de trein zelf. We weten dat de helft van alle agressiegevallen tegenover het spoorpersoneel rechtstreeks voortkomt uit commerciële geschillen. Dat komt in de praktijk vaak neer op zwartrijden. Wanneer een collega een reiziger zonder ticket aanspreekt, loopt dat vaker dan vroeger uit de hand.’
‘Wanneer een collega een reiziger zonder ticket aanspreekt, loopt dat vaker dan vroeger uit de hand.’
Peter Vanderborght, ACV Transcom
‘Die spanning vertaalt zich jammer genoeg ook in de cijfers van de arbeidsongevallen ten gevolge van agressie’, vult Vanderborght aan. ‘Het is voor ons dan ook duidelijk dat we de controle op vervoersbewijzen beter moeten organiseren. Als toegangspoortjes ervoor kunnen zorgen dat die discussies al aan de ingang van het station plaatsvinden in plaats van in de beslotenheid van een treincoupé, dan kan dat een groot verschil maken voor het welzijn van de medewerkers.’
Voorlopig is het nog niet duidelijk welke vijf stations van toegangspoortjes voorzien zouden worden en waar deze juist geplaatst zullen worden in de stations. Onder andere Brussel-Zuid wordt in verschillende media genoemd als mogelijke locatie, maar omdat de centrale hal ook als doorgang voor buurtbewoners en als toegang tot de aanwezige winkels en MIVB-halte dient, is het momenteel nog afwachten naar de exacte invulling van de toegangscontroles.
