De reacties na het overlegcomité van gisteren zijn niet onverdeeld positief. Ook nationaal secretaris Mathieu Verjans maakte in De Ochtend op Radio 1 enkele kanttekeningen bij de genomen maatregelen. ‘Het zijn maatregelen die wel een stukje perspectief en hoop geven, maar het verlengen van het sociaal tarief en de verlaging van de btw en accijnzen zijn maar een eerste stapje. Maar als ik de premier hoor zeggen dat we nog moeilijke 5 jaar, misschien zelfs 10 jaar tegemoet gaan, dan moet je de mensen een veel breder en langer perspectief geven. Er zijn enorm veel gezinnen die vandaag al met financiële zorgen zitten en we zien ook een steeds grotere groep mensen die daar dreigen in te geraken. We zullen daarvoor samen met de politiek moeten zorgen voor oplossingen, en ook structureel perspectief bieden.’
De toegankelijkheid van het sociaal tarief blijft daarbij een pijnpunt. Tot op vandaag moet wie daar recht op heeft zelf een aanvraag indienen. Maar recent bleek nog dat heel wat mensen daar niet van op de hoogte zijn. Minister van financiën Vincent Van Peteghem (cd&v) beloofde gisteren om te onderzoeken hoe dat geautomatiseerd kan worden. ‘Wij zijn daar al maanden vragende partij voor’, zegt Verjans. ‘Niet enkel voor dit sociaal tarief maar ook voor andere zaken moet een automatisering komen. Wie in moeilijkheden zit zou niet zelf op zoek moeten gaan naar wat die recht op heeft, maar de overheid zou dat automatisch moeten toekennen.’
Voorts pleitte hij ook voor een uitbreiding van het sociaal tarief. ‘Het moet ook uitgebreid worden naar de lagere middenklasse die in moeilijkheden dreigt te komen door de torenhoge energieprijzen. Maar zelfs met dat sociaal tarief blijven die prijzen erg hoog. Ze worden wel beter onder controle gehouden wat toch voor een stuk soelaas biedt.’
Vrije markt
De gasprijzen op nationaal niveau blokkeren is onbegonnen werk, aangezien deze Europees gereguleerd wordt. Daarom wordt daarvoor naar de EU gekeken om werk te maken van een houdbare maximumprijs, al staat ook daar niet iedereen te springen om de vrije markt te beperken. ‘Van de vrije markt werd gezegd dat die zich wel zou reguleren, maar we zien nu dat die spiraal steeds maar verder naar boven doordraait en dat sommige energiebedrijven, maar ook andere bedrijven, torenhoge winsten maken terwijl de mensen zitten te creperen’, aldus Mathieu Verjans, die oproept om vanuit nationaal niveau meer druk op Europa te zetten om een snellere doorbraak te krijgen.
De aangekondigde overwinstbelasting is volgens de nationaal secretaris een stap in de goede richting. ‘Wij pleiten vanuit het ACV al langer voor eerlijke fiscaliteit, waarbij bedrijven en mensen eerlijke bijdragen leveren op de winst die ze maken. Uit de cijfers van de Nationale Bank zien wij dat er heel wat bedrijven zijn die enorme winsten hebben geboekt en daarvoor ook hun bedrijfsleiders en aandeelhouders hebben vergoed, maar langs de andere kant zie je dat de arbeiders ten onder gaan aan die energieprijzen. Dat kan niet. Dat gaat voor sociale onrust zorgen.’
Sociaal overleg
Die sociale onrust wordt op dit moment ook door de werkgeversorganisaties aangewakkerd, die voor een afschaffing van de index pleiten. ‘Werkgevers durven zelfs nu de index in vraag stellen vanuit hun achterban. Raken aan de index is voor ons onbespreekbaar. Als werkgevers of de politiek het in hun hoofd zouden halen om daaraan te raken, dan moeten wij niet oproepen om te manifesteren of te staken, dan zal dat vanzelf komen’, stelt Verjans.
Bovendien is ook de halsstarrigheid van de overheid om te raken aan de loonnormwet uit 2017 een doorn in het oog van de vakbondsman. ‘De politiek moet ervoor zorgen dat daar waar het mogelijk is verantwoorde onderhandelingen gevoerd kunnen worden om een deel van de hoge bedrijfswinsten aan de werknemers toe te kennen.’
‘Wij hebben als ACV al aangegeven dat als er geen wijziging komt aan de loonnormwet, dat wij dan het interprofessioneel overleg over lonen niet kunnen aangaan. Gelukkig is het sociaal overleg ruimer dan lonen alleen en zullen wij als overlegvakbond altijd open blijven staan om met de werkgevers te discussiëren over loon- en arbeidsvoorwaarden. Maar als dat niet lukt gaan we een woelig najaar tegemoet’, besluit Mathieu Verjans.
Alle beslissingen die het overlegcomité gisteren genomen heeft vind je hier.
