Op het internet vond ik dat jaarlijks een veertigtal aanvallen van beren op mensen geregistreerd worden. Grotendeels omdat ze zichzelf, of hun jongen willen beschermen. Niet onterecht, want 78 procent van de beren die worden gedood, worden gedood door mensen. Maar de meeste ontmoetingen tussen mens en beer gebeuren vreedzaam.
Mensen voelen de angst voor het gevaar dat ze kennen.
Misschien is het dus toch niet zo vreemd dat de hypothetische vraag of je, alleen in een bos, liever een man of een beer tegenkomt, bij bijna alle vrouwen een antwoord in het voordeel van de beer ontlokte. Wekenlang was het internet in de ban van willekeurige vrouwen op straat die een microfoon onder de neus kregen en, tot grote ontsteltenis van heel wat mannen, ‘beer’ antwoordden.
Verongelijkte mannen kropen uit een diepe hibernatie om de vrouwen in kwestie te wijzen op hun foute redenering.
Seksueel geweld
De meme zette een oud zeer in de samenleving op scherp. In België, weten we uit het UN-MENAMAIS-onderzoek, dat 78 procent van de vrouwen tussen 16 en 69 jaar doorheen hun levensloop in aanraking gekomen is met hands-off seksueel grensoverschrijdend gedrag. Dat zijn situaties zoals ongewenste opmerkingen, insinuaties, of beeldmateriaal en chantage.
Kijken we naar hands-on seksueel grensoverschrijdend gedrag, dus met fysiek contact, dan heeft maar liefst 42 procent van de vrouwen dat al beleefd. Al deed slechts 4 procent van het aantal slachtoffers van seksueel grensoverschrijdend gedrag daarvan aangifte bij de politie. Overigens meldt ook bijna de helft van de mannen dat ze al seksueel grensoverschrijdend gedrag ervaren hebben.
Daarom kan je, als man, op sommige momenten maar beter even zwijgen en luisteren. De vrouwen in de meme zijn, jammer genoeg, ervaringsdeskundigen. Ook mijn vrouw heeft al wel wat ervaring met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Niet alleen de ongepaste dickpic van een wildvreemde man op sociale media, of de iets te toevallige aanraking op het achterwerk tijdens het uitgaan.
Thuisverpleging
Mijn vrouw is thuisverpleegkundige. Dat brengt haar in intieme situaties bij patiënten thuis. In die zorgcontext moet ze soms opmerkingen aanhoren, die ik niet als normaal gedrag kan bestempelen. ‘Je krijgt 50 euro extra als jij je ook uitkleedt.’ ‘Mijn vrouw is er niet. Krijg ik geen kus?’
'50 euro extra als jij je ook uitkleedt', hoort mijn vrouw als thuisverpleegkundige.
Part of the job, klinkt het. De mensen zijn oud en weten niet beter, zogezegd. Maar is het probleem niet veeleer dat we seksueel grensoverschrijdend gedrag als samenleving een beetje te normaal zijn gaan vinden, net omdat het zoveel gebeurt?
De cijfers, de anekdotes en de reacties op de meme indiceren dat iets grondig mis is. Kunnen vrouwen alleen in het bos dus maar beter hopen dat ze een beer en geen man tegenkomen? Ik weet in ieder geval dat mensen vooral angst voelen voor het gevaar dat ze kennen.
