Nee, elke verzekeraar mijdt moral hazard. Bewust risicoverhogend gedrag van de verzekerde sluit een tussenkomst van de verzekeraar uit. Een woning bouwen in overstromingsgebied? Dan zal de verzekeraar niet tussenkomen bij overstromingen.
Toch krijgen we daar vanaf 1 maart komend jaar een notoire uitzondering op. Je zult een uitkering kunnen afdwingen in de werkloosheidsverzekering, die beschermt tegen werk- en daaraan verbonden inkomensverlies, zelfs als je geheel vrijwillig de werkloosheid instapt. Na minstens tien jaar loopbaan als belangrijkste voorwaarde weliswaar.
‘Dankzij de werkloosheidsuitkering geniet u voortaan een grotere financiële bescherming bij het heroriënteren van uw loopbaan’, stelde Koen Peumans, woordvoerder van federaal minister van Werk David Clarinval (MR).
Krakkemikkig
Niet enkel het principe achter deze ‘grotere financiële bescherming’ is bedenkelijk, de maatregel zelf werd ook krakkemikkig uitgewerkt. De programmawet regelt het recht op de werkloosheidsuitkeringen bij een dergelijke heroriëntering als een vorm van eenmalig vergiffenis vragen. Nadat de werknemer, omwille van zijn werkverlating wordt uitgesloten van het recht op werkloosheidsuitkeringen door de RVA, heeft de werknemer het recht om toch voor zes maanden een uitkering aan te vragen.
De programmawet regelt het recht op een werkloosheidsuitkering bij vrijwillige heroriëntering als een vorm van eenmalig vergiffenis vragen.
Nu we ons al op een glibberig zijpad van de sociale zekerheid begeven, kunnen we ineens de niet-opname van rechten organiseren, was wellicht de Arizona-gedachte. Enkel geïnformeerde werknemers zullen vergiffenis vragen. Nadien valt de verzekerde onder de gewone regels van de werkloosheid. Wanneer de ex-werkgever snel een vacature uitschrijft voor de ex-job, waarvan de VDAB vindt dat de verzekerde ervoor in aanmerking komt, kan die alsnog geschorst worden in de werkloosheid. Ook al had die daarvoor vergiffenis gekregen van de RVA.
Uiteraard valt er veel te zeggen voor heroriëntering tijdens de loopbaan van werknemers, zeker nu levenslang leren op de werkgeversbank als administratieve overlast wordt afgedaan. Het tijdskrediet zonder motief dat werknemers hiervoor tot tien jaar geleden konden opnemen verschafte een duidelijk kader: de werknemer hoefde zijn werk slechts tijdelijk te schorsen en behield zijn arbeidsovereenkomst.
Helaas begroef de regering-Michel het tijdskrediet zonder motief in 2014 na opgeklopte verhalen over hangmatwerknemers en wereldreizigers. Ik gok dat we vanaf de zomer van 2027 opnieuw mogen snoepen van voorpaginanieuws over zelf opgestapte werknemers die zich op een zonnig strand heroriënteren.
Betonrot
De Tijd twijfelt voor de benaming ondertussen over ‘trampolinepremie’ of ‘parachutepremie’. Zet het aan tot een grote sprong voorwaarts? Of breekt het gewoon de val? Zelf twijfel ik tussen ‘grindbak’ of ‘betonrot’. Net zoals er wel wat vragen zijn bij het onderhoud van de remmen van een vrachtwagen die in rotvaart de gigantische grindbak naast de autosnelweg inrijdt, zijn er vragen bij het preventieve HR-beleid van de onderneming waar de werknemer ervoor kiest om op te stappen voor latere heroriëntering.
Wenst de regering de deur op een kier te zetten voor de toetreding van zelfstandigen tot de werkloosheidsverzekering?
Meer fundamenteel komt dit de geloofwaardigheid van de werkloosheidsverzekering niet ten goede. Cui bono? In de literatuur wordt de uitsluiting van zelfstandigen uit de werkloosheidsverzekering gemotiveerd door het doorgaans vrijwillige karakter van het stopzetten van een zelfstandige activiteit. Wenst de regering de deur op een kier te zetten voor de toetreding van zelfstandigen tot de werkloosheidsverzekering?
Blijft nog de vraag wie dan de bijdrage voor de zelfstandigen in deze tak van de sociale zekerheid zal betalen.
