Wie een langere tijd werkzoekend is, dreigt binnenkort zijn uitkering te verliezen. Ook de begeleiding door de VDAB valt dan weg. Een deel van hen zal kunnen terugvallen op een leefloon, waarvoor ze bij het OCMW in hun gemeente moeten aankloppen. Dat zal een grote impact hebben op de gemeenten. In Beringen zouden er bijvoorbeeld de volgende twee jaar zo’n 400 werkzoekenden hun uitkering verliezen, volgens cijfers van minister van Werk David Clarinval.
Wie gaat dat betalen?
Ann-Sofie Vanoverstijns: ‘Wij zijn enorm bezorgd over de praktische uitrol van deze maatregel. Niet iedereen in deze groep zal hierdoor aan het werk gaan. Beringen verwacht een stijging van 30% bij aanvragen voor leefloon, van langduig werkzoekenden die hun uitkering verliezen. Op dit moment komen OCMW’s tussen voor 45% van het leefloon. Voor Beringen gaat dat over 500 à 600.000 euro per jaar extra, zonder de extra kosten voor activeringstrajecten. De vraag is hoeveel budget er beschikbaar zal zijn om te investeren in de begeleiding van de nieuwe leefloners.’
Maryam Jamshid: ‘Een groot deel van de betrokken mensen is door bepaalde omstandigheden in een langdurige werkloosheid terechtgekomen. VDAB en OCMW hebben niet altijd de mankracht of de tools om de juiste en intensieve begeleiding voor hen te voorzien. OCMW’s vinden momenteel al moeilijk personeel om hun basistaken uit te voeren, laat staan voor deze extra taken.’
Ann-Sofie: ‘Je moet ook beseffen dat deze werklozen al een activeringstraject van twee jaar bij de VDAB achter de rug hebben. Wie daarna nog overblijft, heeft zeker extra begeleiding nodig.’
Partners inschakelen om het werk te verdelen
Maryam: ‘Gemeenten kunnen ontlast worden door partners in te schakelen. Groep INTRO kan bijvoorbeeld activeringstrajecten overnemen of bemiddeling en begeleiding opnemen. Het voordeel is dat wij gespecialiseerd zijn in werken met deze doelgroep en kennis hebben van aangepaste werkvloeren doordat we ook actief zijn in de sociale economie.’
Ann-Sofie: ‘Bepaalde taken doorschuiven naar andere spelers is inderdaad een mogelijkheid. We werken nu ook al veel samen met partners. Maar ook daarvoor is budget nodig.’
Maryam: ‘Ik zie bovendien ook voordelen voor de efficiëntie. Nu gaat er soms veel tijd verloren tussen de aanmelding en de juiste doorverwijzing naar de organisatie die de begeleiding doet omdat de bemiddelaars van VDAB ook meer werk hebben dan wat ze aankunnen. Vanaf het moment dat werklozen bij ons belanden, duren die trajecten meestal geen twee jaar.’
Iedereen aan het werk …
Maryam: ‘Nu moeten we bij Groep INTRO soms het werk van de VDAB zoals intake en probleemstelling nog eens opnieuw doen, waardoor kostbare tijd verloren gaat.’
Ann-Sofie: ‘Twee jaar is inderdaad niet zo’n lange periode. Voordat iemand opnieuw aan het werk kan, zijn er dikwijls andere zaken die eerst moeten aangepakt worden. Mensen moeten uit een sociaal isolement gehaald worden, werken aan hun mentaal welzijn, herstellen van medische aandoeningen. Acties zoals werkplekleren en vrijwilligerswerk tijdens de werkloosheid moeten ook naar waarde geschat en gehonoreerd worden.’
Maryam: ‘Sommige mensen hebben maar een klein duwtje in de rug nodig. Bij anderen is er een zeer intensieve begeleiding nodig of spelen andere factoren een rol, zoals mobiliteit, kinderopvang, taal of mentaal welzijn. Het jammere is dat de zeer kleine groep van mensen die echt niet willen werken, wordt uitvergroot bij het voorstellen van deze maatregel. Door hierop te focussen raken de noden voor de andere groepen op de achtergrond.’
Ann-Sofie: ‘De opmerking van ‘die krijgen hier alles’ vind ik vreselijk. Ik zou met niemand vanuit onze dossiers willen wisselen. Mensen maken een oordeel op basis van wat ze zien of horen, maar kennen zelden het hele verhaal dat erachter schuilgaat.’
Maryam: ‘In plaats van bestraffing en sociale uitsluiting, zijn er betere oplossingen om mensen duurzaam aan het werk te helpen, zoals meer investeren in competentieversterking, werkplekleren en opleidingen. En werkgevers responsabiliseren om in hun aanwervingsbeleid ook kansen te bieden aan specifieke groepen die het moeilijker hebben op de arbeidsmarkt.’
Tekst: Bart Bynens
