In het huidige kader kunnen OCMW’s zorginstellingen, zoals woonzorgcentra, kinderopvang of gezinshulp, onderbrengen in de gekende zorgbedrijven’, legt Jan Mortier van ACV-Openbare Diensten uit. ‘Daarmee wou men in 2011 de instellingen meer autonomie geven en de arbeidsvoorwaarden gedeeltelijk loskoppelen van de gemeenten. Om concurrentiëler te zijn ten opzichte van privéinstellingen. Maar blijkbaar ging dat nog niet ver genoeg. Nu willen ze ook commerciële aanbieders binnenbrengen in de zorgbedrijven.’
Privatiseringstsunami
Voorlopig is Zorgbedrijf Antwerpen het enige met grootse privatiserings- en expansieplannen, maar volgens Olivier Remy van ACV Puls moeten we in de toekomst vrezen voor een privatiseringsgolf. ‘Als dit decreet erdoor komt, zal de openbare zorgsector niet meteen geprivatiseerd zijn. Dat kan in de praktijk immers enkel wanneer dat afgesproken is in een bestuursakkoord bij het begin van een legislatuur. Daarom verwacht ik de eerste gevallen pas na de gemeenteraadsverkiezingen van 2024.’
'Privatisering gaat niet over het verbeteren van de zorg maar over het maken van winst'
Olivier Remy
‘Dat maakt het ook zo moeilijk en abstract om tegen het decreet te reageren. De Vlaamse Raad Welzijn, Gezondheid en Gezin, waarin de vakbond net als de CM en de werkgevers actief is, heeft een heel duidelijk en kritisch advies afgeleverd. Iedereen was het ermee eens behalve VOKA en VLOZO, de sectorfederatie van private commerciële zorgondernemers. Dat toont ook meteen waar het over gaat. Dit gaat niet over het verbeteren van de zorg, dit gaat over meer mogelijkheden geven aan privébedrijven om actief te worden in de zorgsector en daar winst te maken.’
Taxshift
De vaak bekritiseerde taxshift van de vorige federale regering speelt volgens Jan Mortier ook dit dossier parten. ‘De taxshift is een vermindering van de werkgeversbijdragen, maar die geldt niet voor de openbare sector. Het merkwaardige daaraan is dat de partijen die dat toen in de federale regering hebben doorgeduwd, met N-VA en Open Vld op kop, maar ook CD&V, net dezelfde partijen zijn die nu in de Vlaamse regering met dit decreet een achterpoortje maken.’
'Lokale besturen willen niet meer investeren in zorg- en welzijnsinstellingen'
Jan Mortier
‘Wat het eigenlijke plan is: de koepel blijft publiek, maar enkel de statutaire werknemers zouden nog onder de publiekrechtelijke structuur vallen. Al het andere personeel zou naar de onderliggende vzw’s of nv’s verhuisd worden, zodat de bedrijven minder werkgeversbijdragen moeten betalen. De dotatie van de stad naar het zorgbedrijf moet drastisch verminderen en op termijn verdwijnen. Lokale besturen willen niet meer investeren in zorg- en welzijnsinstellingen.’
Hellend vlak
‘Een aanzienlijk deel van de zorg is vandaag al privé, maar niet commercieel’, zegt Olivier Remy. ‘Dat zijn vzw’s. Commercialisering is een andere zaak, dan komt er een andere logica. Een vzw hoeft geen aandeelhouders te vergoeden, diensten of goederen aan te kopen uit dezelfde groep aan een veel hoger tarief, of te huren aan woekerprijzen. Terwijl het hier over de zorg voor de meest kwetsbaren in de samenleving gaat.’
Het privatiseringsdecreet is volgens Remy een hellend vlak richting de uitholling van onze zorginstellingen. ‘Wanneer die commerciële bedrijven in alle mogelijke takken van de zorg voet aan de grond krijgen, dan krijgen ze ook een grotere inspraak. En we weten maar al te goed wat de standpunten van VOKA zijn. Zij willen flexi-jobs in de zorg om het personeelstekort aan te pakken. Dat is eigenlijk van een crisis misbruik maken om via een achterpoort de loon- en arbeidsvoorwaarden te verslechteren. In plaats van de lonen te verbeteren, wordt het personeelstekort misbruikt om de arbeidsvoorwaarden aan te vallen.’
