Vlaams minister-president Matthias Diependale (N-VA) wil vanaf 2027 drie miljoen besparen op de strategische adviesraden. Deze raden vormen een brug tussen de overheid en burgers en zorgen met onderbouwde adviezen ervoor dat het beleid voldoende rekening houdt met de impact op het leven van burgers en het werkveld. Daarnaast wordt onder andere de Vlaamse onderwijsraad en de Milieu- en Natuurraad van Vlaanderen in de SERV geïntegreerd.
Aanslag op de democratie
Diependaele zelf spreekt van een efficiëntieoefening, maar zowel bij de oppositie als het middenveld wordt verbolgen gereageerd op het nieuws. ‘Dit is geen efficiëntieoefening, dit is een aanslag op de inspraak en de democratie’, reageert Vlaams fractieleider Mieke Schauvliege (Groen).
‘De Vlaamse bevolking, experten en middenveldorganisaties verdienen een sterk en onafhankelijk advieslandschap. Maar de Vlaamse regering kan niet met kritiek om en wil iedereen die opmerkingen bij beleid heeft de mond snoeren. Alles samen verdwijnt een kwart van het totale werkingsbudget. Ze proberen het weg te steken achter managementtaal over efficiëntie, maar waar het echt om gaat is het beperken van inspraak’, aldus Schauvliege.
Kritisch middenveld
Beweging.net treedt die kritiek bij, legt Bert Van Daele, adviseur Onderzoek & Ontwikkeling uit. ‘Een kritisch middenveld dat vanuit haar expertise een bijdrage kan leveren aan het beleid wordt eerder als een obstakel voor effectief en efficiënt beleid gezien, dan als een troef.’
Gevraagd naar de impact van de besparingen, verklaarde de minister-president dat er geen impactanalyse werd uitgevoerd, omdat deze ‘te veel zou inbreken op de autonomie van de adviesraden om zelf hun werking zoveel mogelijk te organiseren en te structureren’.
‘In zijn antwoord ging de minister-president er prat op dat uit informeel contact met de stakeholders blijkt dat zij zich ook ergeren aan het feit dat er te weinig rekening gehouden wordt met de adviezen’, merkt Van Daele op. ‘Bovendien produceren deze adviesraden, om de woorden van de minister-president te gebruiken, een ‘diarree aan adviezen’ met een geringe impact. Daarom wil deze Vlaamse regering minder adviesraden en minder adviezen.’
Ideologische aanval
Volgens beweging.net wijst dit erop dat het vooral een ideologisch ingegeven aanval op het middenveld is. ‘Diependaele doet uitschijnen dat de adviesraden ‘ofwel groot kunnen zijn ofwel advies kunnen afleveren waarmee effectief aan de slag gegaan wordt’. Maar die tegenstelling bestaat in werkelijkheid niet’, stelt Van Daele.
‘Hun taakstelling laat hen net toe om naast advies over toekomstige decreten, zelf initiatieven te nemen en de Vlaamse regering te adviseren over thema’s die zij belangrijk en noodzakelijk achten om tot een gedragen en evenwichtig beleid te komen. Nu wekt de minister-president de indruk dat er adviezen worden geformuleerd louter om adviezen te formuleren. Als een soort bezigheidstherapie voor de medewerkers van de strategische adviesraden.’
Voor de middenveldorganisatie is het dan ook duidelijk dat deze nieuwe aanval op instanties die kritiek uiten op het beleid in een bredere beweging kaderen. ‘Vanuit de ideologie van het primaat van de politiek moet het vooruit gaan. Politici zijn verkozen en vertolken dus de wil van het volk. Zij weten wat goed is, andere stemmen staan daadkracht alleen maar in de weg. De voorbije jaren hebben aangetoond waartoe dit leidt: beleid dat niet gedragen wordt door het werkveld, en vernietigingen door het Grondwettelijk Hof en de Raad van State. Is dat dan zo veel beter? Is dat dan efficiënt beleid?’, aldus Bert Van Daele.
