Op vrijdagnamiddag 18 juni 2021 stortte de Antwerpse basisschool in opbouw Zuidzin in. Vijf arbeiders komen om, negen geraken zwaargewond. Twee jaar later herdenken de vakbonden de ramp met een week van de rouw in de bouwsector. Bouwvakker dragen een zwarte band, en aan bedrijfsvoertuigen hangen zwarte linten.
Tussen 2016 en 2022 vielen in België liefst 214 dodelijke slachtoffers op een bouwwerf. Dat leren cijfers van het fonds voor bestaanszekerheid in de bouwsector Constructiv. Meer dan 33.000 arbeidsongevallen in diezelfde periode hadden een blijvende arbeidsongeschiktheid tot gevolg. ‘Hallucinante cijfers’, reageert Niels Van den Houdt van vakbondscentrale voor de bouwsector ACVBIE. ‘En dan houden de cijfers nog niet eens rekening met de slachtoffers onder gedetacheerde werknemers en zelfstandigen.’
Tussen 2016 en 2022 vielen in België liefst 214 dodelijke slachtoffers op een bouwwerf
De week van de rouw moet die slachtoffers en hun nabestaanden in de eerste plaats de erkenning geven die ze verdienen. ‘Recent gaf het Antwerpse stadsbestuur groen licht voor de heropbouw van de ingestorte school’, aldus Van den Houdt. ‘Terwijl er nog steeds geen duidelijkheid is over de verantwoordelijken voor de ramp. Van een ander beleid is ook geen sprake.’
Vergoeding
Alomtegenwoordige dumpingpraktijken, onveiligheid op werven, het hoge cijfer zware arbeidsongevallen … de lijst met klachten van de sector is lang. Het schandaal over mensenhandel op de werf van Borealis in de Antwerpse haven zit nog vers in het geheugen. Niels Van den Houdt: ‘De sector wordt al jaren gerund met een verdienmodel dat alle kosten afwentelt op werknemers, terwijl de verantwoordelijken de andere kant op kijken.’
‘De sector wordt gerund met een verdienmodel dat alle kosten afwentelt op werknemers, terwijl de verantwoordelijken de andere kant op kijken.’
Niels Van den Houdt, ACVBIE
De nabestaanden van de slachtoffers op de Antwerpse werf mogen inmiddels wel op een vergoeding rekenen, beloofde burgemeester van Antwerpen Bart De Wever (N-VA). ‘Dat juichen we toe’, zegt Van den Houdt, ‘al is nog onduidelijk of dat enkel over de dodelijke slachtoffers, of ook de zwaargewonden gaat. Hoe dan ook is de vergoeding niet het eindpunt. We eisen veilige en gezonde werkplaatsen, en structurele maatregelen tegen sociale dumping. Winsten mogen niet voor mensenlevens komen.’
Standbeeld
Op vrijdagochtend 23 juni leggen werknemers in de sector op de plaats waar de school instortte bloemen neer, en een helm voor elk dodelijk slachtoffer. De vakbonden ijveren bovendien voor een permanent herdenkingsmonument. Vorig jaar kregen ze daarvoor nog geen toestemming van het Antwerpse stadsbestuur, maar ook daar lijkt nu verandering in te komen.
