Studietoelagen afnemen bij slechte resultaten vergroot de kans dat studenten onnodig afhaken. De maatregel gaat misbruik amper tegen, maar treft wel studenten voor wie een toelage het verschil maakt tussen kunnen blijven studeren of moeten stoppen.
Wie twee jaar na elkaar nauwelijks studievooruitgang boekt, moet sneller heroriënteren. Dat zit in een nieuw plan van Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA).
De Leuvense studentenkrant Veto legde bloot hoe een decreetontwerp studenten hun studietoelage wil ontnemen of zelfs wil laten terugbetalen. Het gaat om studenten die in hun eerste jaar voor geen enkel vak slagen en in het tweede jaar minder dan 30 procent van hun studiepunten behalen. Wat bedoeld is als ondersteuning om ongelijkheid aan te pakken, dreigt zo als een zware boete boven het hoofd van studenten te hangen.
Beperkte groep
Volgens Veto spreekt het kabinet-Demir over een ‘denkoefening’ om misbruik tegen te gaan. Wie naar de cijfers kijkt, ziet vooral hoe beperkt de groep is waarop de maatregel mikt. Vorig academiejaar kregen 71.547 studenten een studietoelage. Van hen voldeden 1.319 studenten niet aan de opgelegde studie-eisen.
‘De studietoelage biedt zekerheid en stabiliteit voor wie het minder breed heeft. Een betere investering is moeilijk te bedenken.’
Wim Van Lancker, KU Leuven
‘Nauwelijks 1,8 procent’, zegt Wim Van Lancker, professor sociaal beleid aan de KU Leuven. ‘De studietoelage biedt de nodige zekerheid en stabiliteit voor wie het minder breed heeft. Een betere investering is moeilijk te bedenken. Maar de voorgestelde maatregel staat daar haaks op.’
Studenten uit financieel kwetsbare gezinnen starten immers niet vanop dezelfde lijn. Ze combineren hun studie vaker met werk, of nemen zorg op binnen het gezin. Slechte resultaten zijn in die context zelden een kwestie van onwil. ‘Hun materiële omstandigheden maken het moeilijker om goede studieresultaten te behalen’, aldus Van Lancker.
Verliest beschermende functie
Dat is precies waarom studietoelagen bestaan. Ze moeten inkomenszekerheid en voorspelbaarheid bieden, zodat studenten zich op hun studie kunnen richten. Als die toelage afhankelijk wordt van onmiddellijke prestaties, verliest ze die beschermende functie en wordt ze een risico.
Van Lancker wijst erop dat financiële onzekerheid studenten doet afhaken. Wie weet dat een slecht jaar kan eindigen in terugbetaling of schulden, zal minder snel volhouden. Sommigen stoppen vroegtijdig, anderen durven de steun waar ze recht op hebben niet meer aan te vragen.
