Het einde van het schooljaar betekent voor veel jonge mensen hun eerste stappen in het werkend leven. Ze doen een vakantiejob. Zo leer je wat werken is, klinkt het. Daar is iets van aan. Als jongere heb je vaak geen flauw idee wat dat is, gaan werken. Vakantiewerk laat jonge mensen kennismaken met een wereld die ze niet kennen, maar die heel belangrijk zal zijn in hun verdere leven.
Studentenwerk is de laatste jaren wel heel erg veranderd. Vroeger speelde het zich exclusief af in de zomervakantie. Echt vakantiewerk. De laatste jaren zien we studentenwerk ook vaak opduiken tijdens het schooljaar. Veel studenten klussen heel het jaar bij, bijvoorbeeld in de horeca. In sommige supermarkten kun je met je eigen ogen vaststellen dat jobstudenten de winkel draaiende houden. Voor veel jongeren is het ook geen kwestie meer van een extra zakcentje verdienen. Het is noodzakelijk om hun studie te financieren. Het gaat zelfs zover dat studentenwerk soms een hypotheek legt op de studieresultaten, blijkt uit het recent verschenen rapport studentenarbeid van uitzendkantoor Randstad. Het aantal studenten dat werkt tijdens de blok stijgt jaar na jaar, van 24 procent in 2018 naar 35 procent nu. De helft van de jobstudenten geeft aan door de werkgever onder druk te worden gezet om tijdens de blok en examens te komen werken.
En dan is er nog iets waar we het moeten over hebben. Uit dat nieuwe rapport van Randstad blijkt ook dat het aantal minderjarige jobstudenten dat zonder contract moet werken, in het zwart dus, 37 procent bedraagt. In werkelijkheid ligt dat cijfer waarschijnlijk nog veel hoger: veel studenten hebben een contract, maar lang niet alle gepresteerde uren worden aangegeven. Jobstudenten zelf hebben daar absoluut geen voordeel aan. Ze betalen bijna geen sociale bijdragen en kunnen die dus ook niet ontduiken. Studenten kiezen dan ook niet bewust voor zwartwerk. Ze gaan gewoon naar hun werk, krijgen een schort in hun handen geduwd en zien nooit een contract. Dat komt neer op misbruik van kinderen die hun rechten niet kennen en om de tuin worden geleid. Als er een arbeidsongeval gebeurt, wat vaker bij jobstudenten voorkomt dan bij gewone medewerkers, zijn ze de pineut.
Zwartwerk bij jobstudenten moet dan ook veel hoger op de prioriteitenlijst staan van de inspectiediensten. En wettelijke sancties voor het aanbieden van werk zonder contract bij jeugdige werknemers moeten veel strenger. Zo zorgen we ervoor dat jonge mensen leren wat werken is, correct en beschermd. En niet wat zwartwerken is.
