Uit zijn antwoorden in de hoorzittingen deze week in het federaal parlement was het duidelijk dat minister van Sociale Zaken Frank Vandenbroucke (Vooruit) de financiële sancties voor de vele langdurig zieken erdoor wil duwen. Nochtans spraken vakbonden en de werkgeversorganisaties zich twee weken geleden in hun gezamenlijk advies unaniem en zeer duidelijk uit tégen een sanctionerende aanpak van de problematiek.
Maarten Hermans, ACV-expert welzijn op het werk en onderhandelaar voor dit advies, reageert dan ook vol onbegrip op de halsstarrigheid waarmee de regering in de beleidshervormingen rond langdurige zieken vasthoudt aan deze sancties. ‘Er is geen enkel onderzoek dat toont dat langdurig zieken niet willen meewerken aan trajecten om terug aan de slag te gaan, of dat sancties hier bij helpen, integendeel’. Volgens Hermans ondergraven sancties juist de effectiviteit van bijvoorbeeld recent ingevoerde nuttige ondersteunende maatregelen zoals terug-naar-werk-coördinatoren voor langdurige zieken.
‘Waar sancties wél effectief in zijn, is het publiek- en beleidsdebat wegleiden van de échte oorzaken voor de problematiek van langdurige ziekte’, klinkt het bij Hermans. Die liggen volgens hem bij het grote aandeel ziekmakende jobs, in combinatie met de vergrijzende beroepsbevolking. ‘Pakweg vijf jaar geleden bewezen politici nog minstens lippendienst aan ‘werkbaar werk’ en de noodzaak rond werkbaarheidsmaatregelen voor bijvoorbeeld zware beroepen. Vandaag lijkt het vooral te gaan over het individueel de zieke werknemer terug naar het werk te krijgen – al dan niet met sancties. Zo pak je natuurlijk de oorzaken niet aan.’
De meerderheid van de voorliggende beleidsmaatregelen rond re-integratie hebben de sociale partners wel unaniem positief geadviseerd. Een belangrijke verbetering voor Hermans is bijvoorbeeld het uitsplitsen van de re-integratieprocedure en de procedure voor contractbeëindiging omwille van medische overmacht. ‘De hervorming zou ervoor moeten zorgen dat werkgevers de re-integratieprocedure niet langer kunnen misbruiken om langdurig zieke werknemers te ontslaan.’
Daarnaast staan in het advies van de sociale partners ook concrete voorstellen voor het verbeteren van de informatie- en inspraakrechten van werknemersvertegenwoordigers op het werk rond re-integratiebeleid. ‘Deze voorstellen zullen er voor zorgen dat er meer toezicht is op hoe de werkgever omgaat met re-integratieprocedures, en vergroten de kans dat men gezamenlijk aan een effectief beleid werkt.’
