Iedereen zag al wel de bestelbusjes van PostNL op de weg, of misschien stopte er al een voor je eigen deur. Het logo op het uniform en een grote sticker op de wagen geven het natuurlijk ook weg. Alleen, en vreemd genoeg: PostNL had tot nu zelf geen enkele bezorger in dienst. Wie brachten dan wel in die busjes en uniformen de pakjes rond? ‘Allemaal schijnzelfstandigen’, volgens het Mechelse arbeidsauditoraat.
De arbeidsauditeur bond de juridische strijd aan tegen het pakjesbedrijf na klachten over onder meer schimmige arbeidsconstructies en andere wantoestanden. ‘Opdrachtgevers schuiven met wurgcontracten alle risico’s gewoon af op de zelfstandige bezorgers, terwijl de winsten wel voor hen zijn’, duidt Christof Valcke van ACV Transcom. De auditeur maakt zelfs gewag van ‘structurele sociale fraude’ en ‘schrijnende arbeidsomstandigheden’.
Pijnlijk
Vandaag viel in Antwerpen na meer dan drie jaar een uitspraak in de strafzaak tegen het pakjesbedrijf. Ondanks de wantoestanden gaat het postbedrijf vrijuit. Valcke: ‘De zwakke wetgeving rond schijnzelfstandigen en onderaanneming bindt rechters aan handen en voeten. Het vonnis toont nog eens op pijnlijke wijze aan hoe de huidige wetgeving rond onderaanneming rammelt. Dit is een opdracht voor de verschillende partijen die de nieuwe regering zullen vormen: zet de belofte voor nieuwe regels in het regeerakkoord.’
'Ook in sectoren als de bouw, transport, telecommunicatie – denk bijvoorbeeld aan de fiber-installateurs – en in de vleesverwerking spelen onderaannemers een kwalijke rol.'
Christof Valcke van ACV Transcom
Wel heeft de rechtszaak mede onder druk van het ACV en publieke opinie wat in gang gezet bij PostNL. Zo belooft het bedrijf dit jaar nog zelf 25 bezorgers in dienst te nemen. Maar daarmee zijn niet alle problemen van de baan, waarschuwt het ACV. Ook andere sectoren voelen de lacunes in de wet nog steeds aan den lijve. ‘In sectoren als de bouw, transport, telecommunicatie – denk bijvoorbeeld aan de fiber-installateurs – en in de vleesverwerking spelen onderaannemers een kwalijke rol.’
Fundamenteel probleem blijft
‘De verantwoordelijkheid van hoofdaannemers ten opzichte van hun onderaannemers, is in België juridisch gezien niet juist geregeld. Voor die zogenaamde ketenaansprakelijkheid werd door de nieuwe Postwet van Petra De Sutter al een stap in de goede richting gezet, al blijft het fundamentele probleem bestaan: bedrijven komen te makkelijk weg met wantoestanden bij onderaannemers.’ Het ACV wil daarom hoofdelijke aansprakelijkheid voor de bedrijven die schimmige constructies opzetten met onderaannemers.
Het ACV pleit tegelijk voor vaste contracten. ‘Dat is de meest stabiele vorm van tewerkstelling en biedt werknemers de beste bescherming. Daarom zet we in pakjesbedrijven ook voluit in op minder schijnzelfstandigen en onderaannemers, en streven we naar meer stabiele banen waar mensen een leven mee kunnen opbouwen. Bij PostNL schieten de gesprekken op dat vlak vrij goed op. Maar ook bij andere bedrijven of in andere sectoren is het van belang om mensen die in onderaanneming moeten werken, te ondersteunen met een betere wetgeving.’
