Het rapport van de Commissie van Wijzen bevat aanbevelingen om het lerarentekort aan te pakken, maar stuit op verzet. De vakbonden vrezen vooral voor verder kwaliteitsverlies in het onderwijs, een aanval op het statuut van de personeelsleden en een nog hogere werkdruk.
Zonder sociaal overleg
‘Ben Weyts heeft ervoor gekozen om de sociale partners niet aan de tafel uit te nodigen en besloot een Commissie van Wijzen op te richten onder leiding van onderwijsexpert Dirk Van Damme’, zegt Koen Van Kerkhoven, secretaris-generaal van de Christelijke Onderwijscentrale (COC).
‘Het rapport legt te veel macht in de handen van de schoolbesturen en we zien er vooral de agenda van de onderwijskoepels in. Het komt helemaal niet tegemoet aan de bezorgdheden en noden van het personeel.’
38-uren week
Een van de opvallendste aanbevelingen is de invoering van een 38-urenweek voor leerkrachten. ‘Dat klinkt aanlokkelijk, want uit onderzoek blijkt dat de gemiddelde leerkracht 42 uren werkt’, aldus Van Kerkhoven.
‘Maar in de realiteit is dat een dekmantel die gaat leiden tot nog meer werkdruk zonder loonsverhoging. Het aantal lesuren in een voltijdse job in het secundair onderwijs- nu 20 tot 22 contacturen per week, afhankelijk van het onderwijsniveau - en voor de praktijkleraren 29 lesuren - wordt losgelaten. Leerkrachten kunnen dan verplicht worden om meer uren voor de klas te staan, zonder dat die extra werkuren betaald worden. Terwijl het huidige aantal lesuren in combinatie met de instellingsgebonden taken al jaren tot een te zware belasting leidt, waardoor leerkachten niet meer kunnen focussen op kerntaken.’
Kwaliteit van het onderwijs
Een andere aanbeveling die moeilijk ligt bij de vakbonden, is het afschaffen van de bekwaamheidsbewijzen. Nu is vastgelegd over welke diploma’s iemand moet beschikken om een bepaald vak te mogen geven.
‘Het voorstel om die beslissing voortaan over te laten aan lokale directies betekent het failliet van ons kwaliteitsvol onderwijs’, volgens Van Kerkhoven. ‘Men wil zogezegd meer autonomie toekennen aan de directeur, maar er bestaat zo een reëel risico op kwaliteitsverlies, favoritisme en willekeur.’
Grote opkomst
Op de eerste stakingsdag in Antwerpen telde COC meer dan 3.500 leerkrachten en personeelsleden uit het onderwijs. ‘Zo’n opkomst enkel voor een betoging in het onderwijs is ongezien, en dat was nog maar de eerste dag’, vertelt Van Kerkhoven. ‘Mensen voelen zich niet gehoord en willen respect voor hun werk.’
Vlaams minister van onderwijs Ben Weyts (N-VA) liet aan VRT weten dat ‘actievoeren voorbarig is omdat het louter een advies betreft voor een volgende Vlaamse regering.'
Van Kerkhoven benadrukt: ‘Als wij nu niet aan de alarmbel trekken dan is het te laat. Dit plan moest een voedingsbodem zijn voor het nieuwe Vlaamse regeerakkoord, maar dat mogen we niet laten gebeuren. Er moet een loopbaanpact komen dat mee onderhandeld wordt door de sociale partners. Ja, er zijn bijkomende leerkrachten nodig, maar ze moeten ook degelijk opgeleid worden. Het beroep van leerkracht moet aantrekkelijker worden door minder werkdruk, een goede verloning en een evenwichtig statuut. Het aantrekken van extra personeel voor andere taken dan lesgeven kan daarbij helpen.’
