Fedris, het Federaal Agentschap voor Beroepsrisico’s, de FOD WASO en de bevoegde ministers krijgen er flink van langs van het Rekenhof. Sinds 2009 zijn er twee maatregelen om bedrijven die slecht scoren op veiligheid daarvoor aan te pakken. De eerste maatregel, een bonus-malussysteem, werd nooit uitgevoerd en bleef dode letter. De tweede maatregel, het systeem van het verzwaard risico voor arbeidsongevallen met de extra preventiebijdrage voor onveilige werkplekken, bestaat nog wel maar wordt nauwelijks toegepast.
Niet eens het minimum
‘Eigenlijk is het systeem van het verzwaard risico voor arbeidsongevallen nog het enige middel om bedrijven die opvallend slecht scoren op veiligheid daarvoor ook financieel verantwoordelijk te stellen’, zegt Stijn Gryp, hoofd van de dienst ondernemingen bij het ACV. Alleen loopt ook daar de aanpak spaak, want slechts een beperkt aantal bedrijven krijgt die extra bijdrage opgelegd. Sinds 2015 slaagt Fedris er zelfs niet in het opgelegde aantal van 200 bedrijven te halen.
Betekent dat onze bedrijven dan misschien gewoon veiliger zijn tegenwoordig? Helaas niet, laten de cijfers zien. Sinds de invoering in 2009 zijn de ongevallencijfers wel gedaald, maar die trend stopte in 2014. Sindsdien blijven de cijfers op hetzelfde niveau. In 2019 werden in de privésector nog 146 500 ongevallen opgetekend. Gryp: ‘200 bedrijven – en in de praktijk zelfs minder – een boete geven, zal natuurlijk geen substantieel effecten hebben op die ongevallencijfers. Maar toch is het van groot belang dat het systeem van verzwaard risico voor arbeidsongevallen op een correcte manier wordt toegepast. Daarnaast moeten er ook andere maatregelen komen die, al naargelang de situatie waarin ondernemingen zich bevinden, belonend of bestraffend optreden. Want elk arbeidsongeval blijft er een te veel.’
