Onderzoeksschip Belgica vaart op zee met een wetenschappelijke opdracht: het doet onderzoek naar onder meer duurzame visserij en windmolens op zee. Het schip is eigendom van de Belgische federale overheid en vaart onder Belgische vlag. Vreemd genoeg is het beheer van het schip in handen van de Franse rederij Genavir. Bovendien bestaat, op een aantal Belgische officieren en Franse technici na, de hele bemanning uit Letten. En daarmee lijkt één en ander fout te lopen.
‘Via Letse vakbondscollega’s vernam ACV-Transcom wat er gaande is aan boord van het schip’, zegt algemeen sectorverantwoordelijke Maritiem-Luchtvaart bij het ACV Kurt Callaerts. ‘De Franse rederij Genavir probeerde in Letland een collectieve arbeidsovereenkomst af te sluiten voor de Letse bemanning. Maar dat kan helemaal niet, aangezien het schip onder Belgische vlag vaart.’ Het gevolg? Momenteel is er dus geen enkel cao van kracht voor de Letse bemanningsleden.
P&O Ferries
De klachten liepen al voor de zomer binnen via de International Transportworkers Federation. ‘Geen correcte betaling en een gebrek aan correcte documenten, zoals vereist volgens het Maritiem Arbeidsverdrag. Dat zijn de klachten die momenteel op onze radar staan. Verdere inspectie is zeker nodig, maar het schip weigert dat’, verduidelijkt Callaerts.
Wat ook vragen oproept, is de tussenkomst van Clyde Marine, die in onderaanneming voor Genavir Letse bemanning aanwerft en op een cao in Letland aanstuurde. Clyde Marine is hetzelfde bedrijf dat voor P&O Ferries nieuwe werkkrachten zocht in het buitenland waarna 800 vaste Britse bemanningsleden op staande voet werden ontslagen. ‘Dat zou op zich al voldoende reden moeten zijn voor een overheidsschip om zich niet met zulke ondernemingen in te laten’, verzucht Callaerts.
Vaarverbod
De Franse rederij Genavir, die het schip beheert, overtreedt met de huidige gang van zaken aan boord het Maritiem Arbeidsverdrag. Dat werd in 2006 door de Internationale Arbeidsorganisatie gesloten ter bescherming van werknemers in de zeescheepvaart. ‘Eigenlijk vaart het schip en haar bemanning te allen tijde onder het Belgisch arbeidsrecht, ongeacht de nationaliteit van de werknemers aan boord.’ Bij eventuele inspectie in een niet-Belgische haven riskeert het onderzoeksschip nu een vaarverbod. Maar momenteel lijkt het schip in geen enkele haven aan te meren, mogelijk om inspectie te vermijden. ‘Niet-correcte uitbetaling van de lonen is voldoende om een schip te weerhouden tot afvaart. Bij meerdere inbreuken kan het zelfs aan de ketting worden gelegd’, aldus Callaerts. ‘Pas als het schip in regel is, mag het weer uitvaren.’
De regering moet nu dit probleem zo snel mogelijk aanpakken, klinkt het bij Callaerts. ‘We vragen met aandrang dat de bevoegde ministers de sociale dumping op de Belgica een halt toeroepen. We zien ook liever een Belgische bemanning aan boord, in plaats van goedkope buitenlandse arbeidskrachten. Helaas, tot nu toe kregen we niet eens een reactie vanuit de regering.’
