"Als het een geruststelling kan zijn, deze vragen en ongerustheden leefden 40 jaar geleden ook al", zo start Jan Denys zijn antwoord. "En toch, vandaag zitten we op een bijna volledige werkgelegenheid", aldus de arbeidsmarktspecialist die in zijn recentste boek de arbeidsmarkt van 1974 vergelijkt met die van 2024. Dat is een hoopvol teken voor de toekomst. “Maar om zomaar te zeggen dat niemand zich zorgen zal moeten maken, is ook niet slim”, volgens Denys.
Aanpassingen zijn onvermijdelijk
Dat is een stelling die HIVA-onderzoeker Sem Vandekerckhove onderschrijft. Meer nog, zijn beeld van de toekomst is iets minder positief. “De effecten van nieuwe technologieën gaan er zonder twijfel komen. Ter illustratie: vroeger zat er in de cockpit van een vliegtuig nog een persoon met een landkaart om navigeren. Tegenwoordig is die functie al lang vervangen door GPS”, zegt de onderzoeker. Sem Vandekerckhove tracht in zijn analyse een blik te werpen op de onzekere toekomst van onze arbeidsmarkt, maar ziet met zekerheid jobs die zullen verdwijnen. “Al zal dat effect op lange termijn opnieuw rechtgetrokken worden. Er zijn nu meer mensen aan de slag die GPS-systemen maken en onderhouden dan er piloten met landkaarten in de cockpit zaten”, aldus de onderzoeker.
Nieuwe technologieën
Technologie zal de arbeidsmarkt stevig veranderen, daar zijn de experten het over eens. “Digitale technologieën kunnen ook ingezet worden om meer kwalitatieve arbeid aan te bieden”, zo weet professor Patrizia Zanoni van UHasselt. “In de logistieke sector bijvoorbeeld, die in Limburg zeer sterk aanwezig is, liggen veel kansen. Zo kan het enorm helpen bij inclusie van mensen met een beperking, het verlichten van zware fysieke arbeid en nog veel meer. De vakbonden moeten er mee op toezien dat deze evolutie goed verloopt”, aldus de professor.
Wat met kwetsbare groepen?
Hoe leeft dit dan op de werkvloeren van vandaag? “Bij veranderingen moet er altijd gekeken worden of iedereen wel mee kan in de evolutie van de arbeidsmarkt. Ons tempo moet mee worden bepaald door de meest kwetsbaren. We moeten luisteren naar hun bekommernissen en hen de kans geven om zich bij te scholen”, zegt Stijn Gryp, nationaal secretaris bij ACV. Een mening die Bart Lodewyckx, gedelegeerd bestuurder van Unizo Limburg deelt. “We mogen niet te veel focussen op beperken van technologische nieuwigheden. Hoewel wetgeving vaak ontstaat vanuit een goede bedoeling, hebben niet alle bedrijven het personeel om ze goed toe te passen”, vindt hij. “Wij hebben de teugels in handen”, zegt Stijn Gryp, “als we niet enkel de lasten van nieuwe technologieën willen dragen maar ook de lusten, zullen we samen met de partners moeten dirigeren waar we willen dat de arbeidsmarkt heen moet”, besluit hij.
Tekst: Daan Van Noppen
