Na deze wandeling kijk je anders naar Gent

Was Gent altijd al een bedrijvige stad?

‘Gent is al eeuwenlang een stad van handel, arbeid en sociale strijd’, zegt Sebastiaan Kok van De Vormers. ‘Dat begint al heel vroeg. In de middeleeuwen was Gent het Manhattan van Europa met handel langs de waterwegen, gilden, ambachten en een enorme economische bedrijvigheid. Later, met de industrialisering, werd Gent opnieuw een economische motor, dit keer door de textielindustrie. Alleen: die rijkdom kwam niet iedereen ten goede. Terwijl de stad groeide, leefden veel arbeiders in ellendige omstandigheden.’

Wat mogen deelnemers verwachten?

‘Natuurlijk zit er geschiedenis in, maar we brengen vooral verhalen. We wandelen langs bekende plekken en tonen wat daar ooit gebeurde. Achter een mooi plein of een charmant café blijkt dan plots een verhaal te zitten over geheime vergaderingen, sociale strijd, coöperatieven of arbeiders die zich organiseerden terwijl dat eigenlijk verboden was. Dat maakt het levendig.’

Wat heeft jou zelf verrast bij het uitwerken van deze wandeling?

‘Hoe dicht alles bij elkaar ligt, eigenlijk. Op een relatief klein traject in de Gentse kuip bots je op een ongelooflijke concentratie van sociale geschiedenis. En ook hoe creatief mensen toen waren. Omdat openlijk syndicaal werken gevaarlijk of verboden was, organiseerden arbeiders zich via ziekenkassen, coöperaties en verenigingen. Dat maakte indruk op mij: mensen vonden manieren om elkaar toch te steunen, ook in bijzonder moeilijke omstandigheden.’

Is er een link met vandaag?

‘Absoluut. Je kan bijna niet anders dan de brug slaan naar vandaag. Als je hoort hoe hard er gevochten is voor zondagsrust, arbeidsduurvermindering, ziekte-uitkeringen of stemrecht, dan besef je dat sociale rechten nooit vanzelf gekomen zijn. En dan stel je je ook de vraag: hoe stevig staan die rechten vandaag nog?’

Er zitten ook verrassende verhalen in?

‘Ja, en dat maakt het net plezant. Je hoort bijvoorbeeld waarom werkgevers de arbeiders hebben leren protesteren of hoe volkszangers zoals Karel Waeri maatschappelijke kritiek tot bij de gewone mensen brachten. Het zijn dat soort anekdotes die een wandeling kleur geven.’

Tot slot: de Gentse Feesten staan weer voor de deur. Is er ook daar een link met werk?

(lacht) ‘Laat ons zeggen dat ook de Gentse Feesten niet losstaan van arbeid en het ritme van de werkvloer. Maar ik wil nog niet alles verklappen, er moet onderweg ook nog iets te ontdekken blijven.’

Tekst Jan Maertens