Mensgerichte zorg in woonzorgcentra

Herken je de hierboven opgesomde factoren waarmee de sector van de woonzorgcentra vandaag worstelt?

Johan Abrahams:
Zeker wel. Tegelijk worden de zorgvragen complexer en zwaarder. Zorgverleners ervaren daardoor te weinig tijd en autonomie om nabij en mensgericht te werken. Dat spanningsveld maakt het moeilijk om de zorg te organiseren rond wat voor mensen echt telt, ondanks de grote betrokkenheid en motivatie op de werkvloer.

Zie je dat spanningsveld ook binnen je eigen woonzorgcentra?

Johan Abrahams:
Ja, dat spanningsveld zien we ook duidelijk. Zorgmedewerkers weten perfect wat een bewoner nodig heeft: een rustig moment, een gesprek, aandacht voor een gewoonte of voor iemands levensverhaal. Maar die nabijheid komt dikwijls onder druk te staan wanneer de planning strak zit of wanneer collega’s uitvallen.

Ingrid Maurissen:
We stellen inderdaad vast dat er vaak weinig personeel aanwezig is op de vloer. Hierin is wel een verschil te merken tussen de commerciële en vzw/openbare woonzorgcentra. Die laatste hebben beduidend meer personeel in dienst maar kampen ook met een groot absenteïsme wat de druk op de vloer ook enorm verhoogt.

Het feit dat de politiek andere keuzes maakt dan inzetten op de ouderenzorg maakt dat men meer en meer op de centen begint te letten. Men probeert dat niet af te wentelen op het personeel (VZW/openbaar) maar we stellen toch vast dat er daar ook impact is.

Mie Lodewyckx:
Weinig personeel of uitval ervan heeft ook gevolgen voor de bewoners. Het gebeurt dat bij afwezigheid van een verantwoordelijke de andere verzorgenden geen beslissingen durven of mogen nemen. Hierdoor worden bepaalde dringende zaken enkele dagen ‘uitgesteld’, zoals de consultatie van een huisarts na een val.

Hoe zorg je voor een goede mensgerichte zorg?

Johan Abrahams:
Als organisatie is onze boodschap duidelijk: mensgerichte zorg is geen extra taak bovenop het werk, maar de kern ervan. Wij ondersteunen dat door eenvoudigere regels, door vertrouwen te geven aan zorgprofessionals en door te pleiten voor een financiering die relatie en continuïteit mogelijk maakt.

Mie Lodewyckx:
Omwille van allerhande procedures en uit schrik om fouten te maken, durven verzorgenden niet altijd initiatief te nemen bij het opnemen van opdrachten en het nemen van beslissingen. Daardoor is de wederzijdse omgang eerder beperkt, en te zakelijk.

Ingrid Maurissen:
Er zou echt meer tijd gemaakt moeten worden bij de mensen op de vloer om meer en beter met de ouderen om te gaan en ik denk dat hiervoor een mentaliteitswijziging nodig is.

Mie Lodewyckx

Omwille van allerhande procedures en uit schrik om fouten te maken, durven verzorgenden niet altijd initiatief te nemen

Er is ook een evolutie merkbaar in het personeelsbestand.

Johan Abrahams:
We zien inderdaad een groeiende groep medewerkers met een migratieachtergrond. Waar dat enkele jaren geleden eerder uitzonderlijk was, stellen we vandaag vast dat op één van onze campussen ruim twintig procent van de medewerkers een migratieachtergrond heeft. Daarbij stellen zich soms taalproblemen, omdat meerdere medewerkers het Nederlands onvoldoende machtig zijn.

Mie Lodewyckx:
Er is een wederzijdse taalbarrière. Niet enkel verzorgenden hebben soms een beperkte Nederlandse taal, ook de bewoners zijn soms niet meer zo taalvaardig of gebruiken veel dialectwoorden.

Hoe kijk je naar die evolutie?

Johan Abrahams:
Tegenover die taaluitdagingen staat dat deze medewerkers doorgaans een erg warme zorgattitude hebben. In hun leefwereld worden ouderen vaak met veel respect benaderd, en dat vertaalt zich ook in hun zorg.

Tekst: Bart Bynens