‘Alles werkt via een app op je telefoon. Als je inlogt en een bestelling aanvaardt, rijd je naar het restaurant. Soms is de maaltijd al klaar. Maar vaak moet je lang wachten bij het restaurant, en voor die wachttijd krijg je niet extra betaald. Idem als je bij een klant voor een gesloten deur staat. Wat doe je dan? Je weet dat je beoordeeld wordt. Maar niemand weet hoe de app precies werkt. Je weet ook niet op voorhand of je gaat fietsen met één Big Mac Menu of acht pokebowls op je rug … Je bent een speelbal in handen van de app.’
Je boek begint in februari 2020 met storm Ciara. De weerman riep toen op binnen te blijven. Deed Deliveroo dat ook?
Herman Loos: ‘Zij moedigden aan om te rijden, via een berichtje: ‘Vanavond verdien je 1,5 euro extra per levering.’ Blijkbaar is dat alles wat nodig is om mensen hun leven te laten wagen. Deliveroo werkt vaak met speltechnieken. Net als je wil stoppen, komt er een bericht dat je een bonus kan verdienen.’
Een slimme app?
Loos: ‘Soms. Maar als het over wachttijden gaat is de app erg dom. Bij een druk afhaalrestaurant staan er vaak tien maaltijden klaar, waarvan de koerier er nog niet is. Tegelijk staan er koeriers te wachten omdat hun maaltijd nog niet klaar is. De app slaagt er niet in om de beschikbare maaltijden te koppelen aan de beschikbare koeriers. Daardoor lopen de wachttijden op en worden er koud geworden maaltijden weggegooid.’
Met een app kun je ook niet onderhandelen …
Loos: ‘Zelfstandigen kunnen normaal onderhandelen over hun prijs. Als je een kwartier moet wachten, zou je kunnen zeggen: dat kost 5 euro. Maar bij Deliveroo is er geen onderhandelingsruimte. De zelfstandigheid van de koeriers is een schijnzelfstandigheid. Deliveroo schuift zo ook alle verantwoordelijkheid van zich af. Een koerier die ziek wordt of een ongeval heeft? Fiets stuk? Een pandemie? Niet hun probleem, probleem van de koerier.’
Geven koeriers dan niet om sociale bescherming?
Loos: ‘De meeste denken niet op lange termijn. Dat ze als werknemer meer rechten zouden hebben? Boeit niet. Pensioen? Ik ben 25, ik zie later wel. Een gezin stichten? Ik heb als vreemdeling in dit land wel grotere problemen dan dat.’
Kan een koerier leven van dit werk?
Loos: ‘Om net aan het minimumloon te komen, moet je al gauw 60 of 70 uur per week werken, met inbegrip van alle drukke weekendavonden. Je maakt ook kosten: je sociale bijdragen, de verzekering die je zelf moet afsluiten, de Deliveroo-uitrusting, je gsm, je gsm-abonnement, je fiets, het onderhoud ervan, het fietsmateriaal … Het is een debat waard: vindt onze samenleving het oké dat mensen meer dan 50 uur werken om 900 euro netto te verdienen?’
Noot van de redactie: Dit is een herwerking van een artikel dat in Visie nr. 20 op 16.12.2021 verscheen. Auteur: Karin Kustermans.
