Nieuwe cijfers van Statbel, het Belgische statistiekbureau, leren dat ongeveer een derde van alle Belgische werknemers soms of regelmatig van thuis werkt. Die cijfers van 2023, uit de jaarlijkse Europese enquête naar de arbeidskrachten, liggen lager dan in het coronajaar 2021, maar hoger dan voor de COVID-19-pandemie. Thuiswerk is een blijver.
Goed de helft van de hooggeschoolden werkt soms van thuis, tegenover amper een op de twintig laaggeschoolden.
Voor een deel van de werknemers tenminste, want tussen welke groepen wel en niet kunnen thuiswerken zit een groot verschil. Zo werkt iets meer dan de helft procent van de hooggeschoolden soms van thuis, tegenover slechts een op de zeven middengeschoolden en amper een op de twintig laaggeschoolden. Ook managers en intellectuele of artistieke beroepen werken vaker van thuis.
‘We overschatten hoe groot de groep is die kan telewerken.'
Maarten Hermans
Bron: Statbel, het Belgische Statistiekbureau
‘We overschatten hoe groot de groep is die kan telewerken’, zegt Maarten Hermans, expert welzijn op het werk van het ACV.
‘Omdat er enorm veel over thuiswerk gepraat wordt, door mensen die zelf thuiswerken, wordt het debat vertekend. Maar er is een grote groep die nooit de kans heeft gehad, ook niet tijdens de lockdown, om kennis te maken met andere manieren van werken. Nu de werkdruk opnieuw aanzwengelt, dreigen we die ongelijkheid over het hoofd te zien.’
Rechten afdwingen
Bij midden- en laaggeschoolden geven de meeste werknemers aan dat thuiswerk eenvoudigweg geen optie is. ‘Deels ligt dat inderdaad aan het beroep’, beaamt Hermans. ‘Een receptionist aan het onthaal kan nu eenmaal niet van thuis werken. Maar het heeft ook te maken met macht. Je moet in staat zijn om je rechten af te dwingen voor een betere werk-privébalans. Als er een vakbond op je werk is, lukt dat beter.’
Opvallend, nog steeds geeft een op de vijf hooggeschoolden aan dat ze in hun baan meer zouden kunnen thuiswerken, maar dat niet doen omdat hun werkgever het niet toelaat.
'Er is een duidelijk verband tussen een slechter sociaal overleg op het werk en minder welzijn.'
Jacques Wels, ULB
Jacques Wels, hoogleraar aan de Université Libre de Bruxelles (ULB), onderzocht de mentale impact van telewerk tijdens de coronapandemie. Hij concludeerde dat die toen overwegend positief was. 'De vraag is nu hoe dat in normale tijden evolueert.'
'In het algemeen', voegt hij toe, 'heeft de aanwezigheid van vakbonden op de werkvloer een positieve invloed op flexibele arbeidstijdregelingen en op het welzijn op het werk. Er is een duidelijk verband tussen een slechter sociaal overleg en minder welzijn op het werk.’
