In wezen verandert er weinig aan de streefdoelen voor de begrotingspolitiek van de Europese Unie. De lidstaten zijn nog steeds verplicht om te streven naar een maximale schuldgraad van 60 procent van het bruto binnenlands product, en naar een begrotingstekort van maximaal drie procent. De belangrijkste nieuwigheid van het akkoord bestaat erin dat landen meer vrijheid krijgen om dat doel te bereiken.
Flexibele aanpak
Landen met een hoge schuldgraad van 90 procent of meer, zoals België, moeten die jaarlijks met minstens één procent afbouwen, en het begrotingstekort terugdringen tot 1,5 procent. Landen onder de 90 procent moeten een inspanning van een halve procent leveren en mogen hun begrotingstekort tot twee procent laten oplopen.
Minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) reageerde in de plenaire vergadering alvast voorzichtig positief over de flexibiliteit die landen krijgen om hun schulden terug te dringen. ‘Het nieuwe kader zal uitgaan van een aanpak op maat, in plaats van de huidige one-size fits all benadering. De focus ligt niet langer op jaarlijkse doelstelling, maar wel op meerjarige budgettaire trajecten. Zonder dit akkoord zouden we in 2024 terugvallen op de bestaande begrotingsregels, die ons minder ruimte bieden om noodzakelijke investeringen en hervormingen door te voeren.’
EVV-voorzitter Esther Lynch vreest dat de besparingspolitiek van de EU slecht nieuws is voor de koopkracht en het welzijn van miljoenen werknemers in de Unie. ‘Dit is een fundamenteel slecht voorstel dat de Europese economie verder in de richting van een recessie zal duwen. Daardoor worden werknemers verplicht om offers te brengen die geen nut hebben om tot duurzame overheidsuitgaven te komen. Het verplicht Europa om te besparen op een moment waarop publieke uitgaven nodig zijn om een rechtvaardige klimaattransitie te bereiken en voor investeringen in de digitale economie.’
Gebrek aan transparantie
Verder hekelt Lynch het gebrek aan transparantie tijdens de totstandkoming van het begrotingskader. Zo is er nog geen definitieve tekst van het akkoord beschikbaar en wordt die volgens haar weggemoffeld in het gedruis van de kerstvakantie. ‘De Europese Raad moet transparant communiceren over welke besparingen en belastingverhogingen nodig zijn voor lidstaten om tegemoet te komen aan de nieuwe regels. Het zou onverantwoord zijn voor de EU-instanties om hiermee door te zetten zonder de exacte impact van de maatregelen te kennen.’
Gevraagd naar wat de effectieve impact van het akkoord voor ons zou betekenen, klinkt het op het kabinet-Van Peteghem dat er momenteel verder wordt bekeken hoe dit akkoord in België zal uitgewerkt worden. Daarnaast zal de effectieve impact afhankelijk zijn van de dialoog die de Europese Commissie met ons land voert.
Voordat het akkoord in werking kan treden, moet het bovendien nog bekrachtigd worden door het Europees Parlement. Bovendien is er ook nog geen definitieve goedkeuring voor de voorlopige tekst.
