Net als ons land kampen de meeste landen in de EU met personeelstekorten. Vooral in de zorgsector, transport, toerisme, bouw en ICT is de nood aan werkkrachten groot. In een nieuw voorstel wil de Europese Commissie arbeidsmigratie van buiten de EU versoepelen. De Commissie kijkt naar werkkrachten uit Egypte, Marokko en Tunesië, maar ook met Senegal, Pakistan en Bangladesh, India zouden overeenkomsten worden gesloten.
Arbeidsmigratie is een van de oplossingen, zegt Stefaan Peirsman van het ACV. Het is ook niets nieuws. ‘Sinds enkele jaren is er een dynamische knelpuntenlijst van een dertigtal beroepen. Wie kan aantonen dat hij of zij ervaring heeft in een van die – middengeschoolde – beroepen, kan van overal ter wereld naar Vlaanderen komen. Voor hogergeschoolden is er nog meer mogelijk, afhankelijk van een salarisdrempel. Daarnaast hebben zowel de Vlaamse als de federale overheid diverse projecten lopen om arbeidskrachten uit Tunesië, Marokko en Senegal, Togo, India naar ons land te halen. We zijn daarin mee één van de pioniers in Europa.’
Op maat van de werkgever
Om de vele openstaande vacatures op te vullen en om een antwoord te bieden op de vergrijzing, zijn niet-Europese werkkrachten haast een absolute noodzaak. Maar het systeem van arbeidsmigratie moet beter worden uitgewerkt. ‘Er wordt vooral gekeken naar het gemak van de werkgever, en veel minder naar dat van de werknemer’, aldus Peirsman. ‘Nieuwkomers van buiten de Europese Unie moeten een inburgeringscursus volgen, maar voor arbeidsmigranten geldt dat niet. Zij kunnen of moeten direct aan de slag, zonder een basiskennis aan arbeidsrecht. Ze weten niets van hun rechten op vakantie, minimumloon of arbeidstijden.’
Er zijn nog andere hindernissen, weet Peirsman. ‘We zijn nu vooral op zoek naar bakkers, kraanmachinisten, vrachtwagenchauffeurs en dergelijke. Dat zijn niet de banen met de hoogste lonen. Die mensen zullen het moeilijk hebben om huisvesting te vinden. Bovendien bepaalt de Europese regelgeving dat de werknemers geen rekruteringskosten horen te betalen, maar in de praktijk moeten veel arbeidsmigranten toch zelf de kosten voor hun verhuizing dragen.’
Vandaag komen er al 12 000 mensen per jaar van buiten Europa naar ons land om hier te werken. ‘Vlaanderen zet hard in op arbeidsmigratie. Waar veel minder op ingezet wordt, is het creëren van een draagvlak, en flankerende maatregelen’, besluit Peirsman. Wanneer het voorstel van de Commissie wordt goedgekeurd, hebben de EU-landen de bevoegdheid om het voorstel in een eigen wetgeving te gieten.
