Zorgen zat er altijd al in bij de jonge Siméon, die opgroeide in de Dominicaanse Republiek. ‘Ik deed in mijn thuisland vrijwilligerswerk, met weeskinderen en ouderen. Zorgen is een tweede natuur voor mij. Het is er heel normaal dat familie en vrienden zorg opnemen als naasten of buren ziek of behoeftig worden. Mijn moeder, een vroedvrouw, was altijd al het aanspreekpunt voor dringende zorg in de buurt. Een dokter of ziekenhuis was te ver weg. Zo loopt zorg als een rode draad door mijn leven. Bij aankomst in België vijf jaar geleden voelde het dan ook heel logisch om voor een opleiding als zorgkundige te kiezen.’
Wat viel je op tijdens de eerste dagen van je stage in een woonzorgcentrum?
SEVERINO ¬ ‘Allereerst was er de taalbarrière. Maar al snel merkte ik op dat er veel eenzaamheid was onder de bewoners. Sommigen kregen weken- of maandenlang geen bezoek. Dat vond ik bizar.’
‘Zo was er tijdens mijn eerste stage een bewoner die zich erg depressief voelde. Ik nam de tijd om een gesprek aan te knopen, en ik trakteerde op een drankje. Nadien bleek dat ik enkele regels had geschonden. Voor een gesprek moeten bewoners aankloppen bij de psycholoog, niet bij mij. Maar dat voelt voor mij onnatuurlijk.’
‘Alles is hier tot in de puntjes georganiseerd, zowel logistiek als technologisch, maar ik zie hoe bewoners menselijk contact missen.’
Siméon Severino
Je lijkt vaak te worstelen tussen je professionele en je persoonlijke rol.
SEVERINO ¬ ‘Klopt. (lacht) Als zorgkundige krijg je bijvoorbeeld een aantal minuten om een bewoner te wassen. Die timing moet je respecteren. Maar een opmerking die ik vaak kreeg tijdens mijn stage, was dat ik te traag werk. Ik zoek contact, maak grapjes met bewoners, hou hun hand vast of blijf wat langer bij hen. Alles is hier tot in de puntjes georganiseerd, zowel logistiek als technologisch, maar ik zie hoe bewoners menselijk contact missen.’
Documentaire 'Les dames blanches': regisseur Camille Gekhiere toont onbevangen blik van migrant in de zorg
‘Ik leerde Siméon kennen bij opnames van mijn vorige film Nieuwkomers. Hij heeft een unieke, waardevolle visie op zorg verlenen. Onze focus op veiligheid en regelgeving in de ouderenzorg laat vaak te weinig ruimte aan levensgeluk. Via zijn verwondering wil ik ons zachtjes aansporen opnieuw na te denken. Zonder met de vinger te wijzen naar wie zich dag in dag uit geeft aan de zorg, want dit systeem put ook de zorgverleners zelf uit.’
Les dames blanches is tot 16 februari te bekijken op VRT MAX.
Een sprekend voorbeeld is het gebruik van de tablet. Je moet die altijd meenemen om meteen alles af te vinken, maar we zien jou nooit met die tablet.
SEVERINO ¬ ‘Dat is waar. Als ik binnenkom op de kamer bij een bewoner, wil ik daar met mijn volledige aandacht zijn. Dan kan ik niet tegelijk bezig zijn met zo’n tablet. Ik werk dan alles nadien bij.’
‘Ik krijg vaak de indruk dat ouderen te weinig de regie over hun eigen leven hebben. Een voorbeeld: wie bij aankomst aankruist dat hij confituur wil, eet hij voor de rest van zijn dagen confituur op zijn boterham. Niet alle plekken zijn even strikt, maar in het algemeen zijn er ontzettend veel regels.’
‘Wie bij aankomst aankruist dat hij confituur wil, eet hij voor de rest van zijn dagen confituur op zijn boterham. Niet alle plekken zijn even strikt, maar in het algemeen zijn er ontzettend veel regels.’
Siméon Severino
‘Tegelijk zie ik hoe zorgkundigen elke dag hun uiterste best doen. Ik begrijp dat een nijpend personeelstekort ons dwingt om tempo te houden om alle taken rond te krijgen. Dat is voor de zorgverleners moeilijk.’
Hoe verschilt de kijk op ouderdom hier met jouw thuisland?
SEVERINO ¬ ‘Het opvallendste is dat ouderen hier wat buiten de samenleving worden gezet. In de Dominicaanse Republiek blijven ouderen altijd deel uitmaken van het dagelijkse leven. Zorg voor hen wordt veelal gedragen door naasten.’
‘Oudere mensen hebben een heel leven achter zich, sommigen maakten zelfs een oorlog mee. Laat hen daarom wat meer beslissen over hun eigen leven, denk ik dan. Moeten ze bijvoorbeeld echt vanaf negen uur ’s avonds op hun kamer blijven? Door af en toe een regel te laten vallen of een protocol te doorbreken, kun je tijd en ruimte maken voor andere vormen van contact. Zo laat ik hen bijvoorbeeld wat meehelpen om het bed op te maken of een ander taakje. Ik vind wel een manier om, binnen de regels, mezelf te kunnen blijven.’ (lacht)
