Volgens de European Social Survey kampt een aanzienlijk aantal mensen met problemen om een nodige consultatie bij de dokter of behandeling te krijgen. Vaak is een lange wachtlijst voor het krijgen van een afspraak de hoofdreden, maar voor een op de vijf voor wie het niet lukt om een afspraak te maken ligt de oorzaak op de werkvloer.
Zij gaven in het onderzoek aan dat ze de consultatie of behandeling zijn misgelopen omdat ze geen vrijaf voor konden nemen op hun werk. Daarmee doet ons land het opvallend slechter dan de meeste andere Europese landen.
Moeilijk vrijaf krijgen voor medische afspraken ondergraaft het preventief gezondheidsbeleid, en schaadt de aanpak van (langdurige) uitval in ziekte.
Maarten Hermans, onderzoeker Brussels Institute for Social and Population Studies
Onderzoeker aan het Brussels Institute for Social and Population Studies Maarten Hermans: ‘We zien dat vooral arbeiders, werknemers met een kortere scholing en personen met een laag en/of onzeker gezinsinkomen opvallend vaker problemen ondervinden om vrijaf te kunnen nemen voor medische afspraken. Net diezelfde groepen zijn vaak in ongezonde arbeidsomstandigheden aan de slag. De moeilijkheid om vrijaf te krijgen voor medische afspraken ondergraaft zo het preventief gezondheidsbeleid, en schaadt de aanpak van (langdurige) uitval in ziekte.’
Consultatieverlof
Dat het ook anders kan, toont Volvo Cars Gent. Daar hebben alle werknemers recht op twee keer vier uur consultatieverlof per jaar. ACV-afgevaardigde Marc Verslycke: ‘Voordien zagen we dat werknemers genoodzaakt waren om via omwegen aan vrije uren voor doktersafspraken te komen, door familiaal verlof of ziekteverlof te nemen.
Daarom werd enkele jaren geleden tijdens het sociaal overleg met de werkgever overeengekomen om consultatieverlof in te voeren. Dat is wel onbetaald, maar biedt werknemers de nodige flexibiliteit om vrij te nemen wanneer zij naar de dokter moeten. Die maatregel wordt zeer positief onthaald door alle werknemers, omdat specialisten je vaak geen keuze laten wanneer je kunt langskomen. Het is dan te nemen of te laten.’
Enkele jaren geleden tijdens het sociaal overleg overeengekomen om consultatieverlof in te voeren.
ACV-afgevaardigde Marc Verslycke bij Volvo Cars Gent
Maarten Hermans ziet in het onderzoek ook mogelijke positieve effecten van dergelijke afspraken op ondernemingsniveau. ‘Wie lid is van een vakbond geeft opvallend minder vaak aan problemen te ondervinden om vrij te krijgen voor medische afspraken. Maar we moeten ambitieuzer durven zijn en ervoor zorgen dat er voor alle werknemers dergelijke oplossingen zijn.'
