Op dit moment telt Vlaanderen om en bij de 36 000 bus- en tramhaltes van De Lijn. Daarvan dreigen er volgend jaar meer dan 7 000 te verdwijnen. Volgens de Vlaamse overheid liggen de haltes nu te dicht bij elkaar, waardoor bussen te vaak moeten stoppen en het verkeer niet vlot kan doorstromen. Door het aantal haltes zowel in stadscentra, als in landelijke gebieden drastisch te verminderen, zou het openbaar vervoer efficiënter en sneller moeten worden.
Er dreigen meer dan 7 000 bus - en tramhaltes van De Lijn te verdwijnen in 2022.
Peter Thoelen, woordvoerder van reizigersorganisatie TreinTramBus, kijkt kritisch naar de geplande hervorming van het vervoersnet: ‘Ofwel wordt een halte goed gebruikt en dan kun je deze niet afschaffen. Ofwel worden haltes niet of slechts weinig gebruikt, maar dan verliezen de bussen daar vandaag ook geen tijd. Bovendien zal de reistijd van deur tot deur toenemen, door een langere fiets- of wandelafstand tot aan de haltes die overblijven.’
Dreigende vervoersarmoede
Het afschaffen van de bushaltes heeft tot gevolg dat de huidige buslijnen grondig hertekend worden. Daarbij werd volgens TreinTramBus weinig rekening gehouden met de noden van reizigers: ‘Er is een fundamenteel gebrek aan participatie en er heerst bovendien weinig transparantie. Reizigers of organisaties die het platteland vertegenwoordigen, werden nauwelijks geconsulteerd over de invulling van het nieuwe vervoersplan.’
‘In de praktijk zullen de kleinere gemeenten en deelgemeenten die wat verder van drukke verkeersaders liggen het grootste slachtoffer worden. We vrezen daar voor een echte kaalslag van het openbaar vervoersaanbod. Daardoor dreigen bewoners van landelijke gemeenten in vervoersarmoede terecht te komen,’ aldus Peter Thoelen.
“We vrezen voor een echte kaalslag van het openbaar vervoersaanbod.” — Peter Thoelen, woordvoerder TreinTramBus
300 banen op de helling
Niet alleen de reiziger zal de gevolgen van de geplande veranderingen voelen. Ook bij De Lijn zetten ze zich schrap voor de komende hervorming. ‘Er staan tot 300 banen op de helling. Op dit moment is de echte impact nog moeilijk in te schatten, omdat er nog steeds geen definitieve plannen klaarliggen,’ klinkt het bij Jo Van der Herten, teamverantwoordelijke De Lijn van ACV Openbare Diensten. ‘Wat wel al vaststaat, is het schrappen van de belbuscentralisten. Daardoor verdwijnen er 45 bediendenposities. Voor zeker 35 van hen is er op dit moment nog geen oplossing. Ik vrees dat het geen evidentie wordt om voor iedereen een passende functie binnen De Lijn te vinden.’
Aanhoudende besparingen
De aanhoudende besparingspolitiek van de Vlaamse regering zorgt volgens Jo Van der Herten voor een hoogst onzekere toekomst van de dienstverlening. ‘Je kan niet jaar na jaar besparen en nog steeds dezelfde service verwachten. Als je in haltes, lijnen en de dienstregeling gaat snoeien, zorg je ervoor dat de aantrekkelijkheid van het openbaar vervoer vermindert. Dan moet je als overheid ook niet verbaasd zijn als mensen de bus links laten liggen en voor andere, minder duurzame vervoersmiddelen kiezen.’
‘Er wordt vaak naar De Lijn gewezen wanneer haltes worden geschrapt of het aanbod wijzigt, maar het is eigenlijk de politiek die beslist. De Lijn is steeds meer verkommerd tot exploitant die op belangrijke domeinen nog maar weinig inspraak krijgt,’ voegt Van der Herten toe. Vlaams mobiliteitsminister Lydia Peeters (Open VLD) heeft intussen laten weten dat het huidige vervoersaanbod — inclusief alle haltes en lijnen — voorlopig aangehouden wordt, tot de definitieve start van het nieuwe vervoersplan. Een exacte datum daarvoor ontbreekt echter nog.
