Slecht nieuws voor de fietsers met de turquoise vierkante tassen die je in de steden voor de restaurants ziet wachten. Ze brengen in opdracht van internetbedrijf Deliveroo maaltijden rond, maar hebben geen recht op barema’s, vergoede wachttijd, een ongevallenverzekering enzovoorts. Vaak gaat het om jonge mannen die nergens anders aan de bak geraken.
Op initiatief van het arbeidsauditoraat trokken een dertigtal koeriers, de vakbonden en de Rijksdienst voor sociale zekerheid naar de arbeidsrechtbank om dat recht te zetten. Maar die koos op 8 december toch de kant van het platformbedrijf. Tegen recente rechtspraak in andere landen in, en mét de erkenning van de economische afhankelijkheid van koeriers van Deliveroo.
Martin Willems van United Freelancers reageert: ‘De rechtbank verwart de mogelijkheid om in te loggen op de app met de mogelijkheid om te werken. Elke koerier weet dat het niet is omdat je ingelogd bent, dat je werk aangeboden krijgt. De rechtbank stelt bovendien dat ‘Frank’, het computerprogramma van Deliveroo, het werk verdeelt volgens zijn eigen criteria en dat Deliveroo volkomen neutraal zou zijn.’
Speelbal
Ook socioloog Herman Loos (foto), die in zijn boek ‘Homo Deliveroo’ verslag doet van zijn ervaring als zelfstandig maaltijdbezorger bij Deliveroo, heeft daar twijfels bij. Ook voor hem is het zonneklaar dat de koeriers geen echte zelfstandigen zijn: ‘Je baas is een app op je telefoon en je kunt op geen enkele manier met hem onderhandelen. Als je je baas niet kent en je hebt geen benul van hoe hij je beoordeelt of hoe hij beslissingen maakt om je opdrachten te geven, werk je niet zelfstandig, maar ben je een speelbal. Je weet niet hoe de app selecteert en kan dus geen beslissing nemen die je meer werk oplevert. Een kwart van de tijd waarop ik ingelogd was, ben ik niet betaald geweest. Nochtans heb ik nauwelijks buiten de maaltijduren gereden.’
Ondertussen in Europa
Het recente vonnis van de Brusselse arbeidsrechtbank over het statuut, waartegen het ACV in beroep zal gaan, kwam daags voor een ontwerprichtlijn van de Europese Commissie om de werkomstandigheden in de platformarbeid te verbeteren. Die wil voor de platformwerkers helderheid over hoe het platformbedrijf taakverdeling, beoordeling en beloning bepaalt. Daarnaast moeten de platformwerkers als werknemers worden beschouwd en hebben ze recht op dezelfde sociale bescherming, behalve als de platforms kunnen aantonen dat het zelfstandige ondernemers zijn. Als het voorstel wordt aanvaard, moeten lidstaten dit binnen twee jaar omzetten in nationale wetgeving die voldoet aan de minimumeisen in de richtlijn.
Het ACV noemt het voorstel van de Europese Commissie een stap in de goede richting, al vreest Martin Willems dat de platformen het werkgeverschap zullen blijven ontwijken. De vakbond pleit al langer voor Belgische wetgeving waarmee platformwerkers rechtszekerheid krijgen en dezelfde rechten genieten als andere werknemers. Burgers kunnen hun inbreng leveren via www.platformwork.be
