Werken moet meer lonen. Met die politieke slogan werden we de afgelopen weken en maanden haast doodgeslagen. Maar een duik van fiscale experts Erik Van Lacke en Ive Rosseel in het regeerakkoord en de begrotingstabellen leert dat die belofte alvast niet voor iedereen geldt. ‘Sommige gezinnen met één inkomen en de andere partner geen inkomen gaan in 2028 hun beschikbaar inkomen met 100 euro per maand zien verminderen. Maar ook tweeverdieners met een laag loon gaan er bekaaid van afkomen.’
De komende jaren zou ieders nettoloon geleidelijk aan stijgen doordat de belastingvrije som – het deel van je loon dat vrijgesteld is van belastingen – verhoogd zou worden. Dat gebeurt in stapjes, met het zwaargewicht in het jaar 2029. ‘Toevallig nét voordat we weer naar de stembus geroepen worden’, knipoogt Ive Rosseel.
‘Volgens de bedragen in de begrotingstabellen zou binnen vier jaar het nettoloon met een 700 euro op jaarbasis stijgen. Daarnaast wordt ook de bijzondere bijdrage voor de sociale zekerheid afgebouwd. Het budget dat voorzien is, is wel enkel genoeg om het verschil tussen alleenstaanden en gehuwde koppels weg te werken, maar niet om die bijdrage volledig af te schaffen zoals aanvankelijk werd beloofd.’
Laagste lonen verliezen tot 300 euro in 2028
Maar omdat de lastenverlaging pas in 2029 op kruissnelheid komt, zullen heel wat gezinnen een jaar eerder de broeksriem moeten aanhalen. Dat komt onder andere door de aangekondigde afschaffing van de jobbonus in 2027.
Rosseel: ‘In het Vlaams regeerakkoord is opgenomen dat de Vlaamse jobbonus zal verdwijnen bij een fiscale hervorming. Hierdoor zal een alleenstaande zonder kinderen met een minimumloon meer dan 300 euro minder op zijn rekening zien verschijnen in 2028. Voor een eeninkomensgezin met een hoog inkomen loopt dat verschil zelfs op tot 1.200 euro.’
Bovendien wijzen de fiscalisten erop dat het hoogst onzeker is of de aangekondigde lastenverlaging er effectief zal komen. ‘De wortel die wordt voorgehouden om op het einde van de regeerperiode de belastingen op arbeid te verlagen, om in tussentijd tal van asociale maatregelen door te voeren, kan evengoed een illusie blijken. De budgettaire toestand is op dit moment hoogst onzeker, met voortdurend nieuwe lijken die uit de kast komen vallen. Zo werd net nog een tekort van 600 miljoen euro ontdekt. Gaat er in 2029 nog wel voldoende budget zijn om de beloofde maatregelen door te voeren? En gaat de regering wel zo lang standhouden?’
‘Maar de index is gered’
Intussen klopte Vooruit-voorzitter Conner Rousseau zich op de borst dat de automatische loonindexering gered is. Daarvoor had men veel veil: de welvaartsenveloppe die diende om de allerlaagste uitkeringen tegen welvaartsverlies te beschermen, de beperking van de werkloosheid in de duur, het uitkleden van verworven pensioenrechten … Maar wie het regeerakkoord grondig leest, ziet dat de indexering helemaal niet gered is.
In het regeerakkoord staat immers dat de sociale partners – de vakbonden en werkgeversorganisaties - tegen 31 december 2026 een voorstel moeten maken ‘om de index te hervormen’. Als ze dat niet doen zal de regering zelf beslissen. Met werkgeversorganisaties die veel vrienden hebben in de regering, laat het resultaat voor de index zich raden’.
ACV-voorzitter Ann Vermorgen hekelt ook de afschaffing van de huwelijksquotiënt, waarbij gehuwde koppels met een ongelijk loon van een belastingvoordeel genieten. ‘Met die afschaffing zijn gezinnen met één inkomen of met een gewoon en een laag inkomen slechter af vanaf 2028. Zij zullen dan meer belastingen betalen. Daarnaast worden ook andere fiscale aftrekposten afgeschaft of beperkt. Dat gaat dan van de aftrek per kind ten laste tot het onderhoudsgeld bij gescheiden koppels. Zo staat het hele akkoord bol van broekzak-vestzakoperaties. Waar Arizona je op de ene plek een paar euro’s geeft, halen ze die vliegensvlug op een andere plek weer uit je portefeuille.’
‘Maar de maaltijdcheques worden verhoogd’
Een andere pyrrusoverwinning is de verhoging van de maaltijdcheques. Tegen de volgende verkiezingen zouden immers maaltijdcheques tot 12 euro waard kunnen zijn. Met de nadruk op kunnen zijn, aldus Vermorgen. ‘Je moet natuurlijk wel eerst maaltijdcheques krijgen. Dat is voor een groot deel van de werknemers nu niet het geval. En het is niet omdat regering de wettelijke mogelijkheid biedt om de waarde van maaltijdcheques te verhogen, dat je werkgever dat ook doet. Het enige wat wel zeker is, is dat alle andere soorten cheques afgeschaft worden. Een dode mus, die vliegt niet ver…’
