Update 22/05: Tegen alle verwachtingen in, is de stemming van de programmawet opnieuw uitgesteld met een week. Voorlopig is de centenindex dus nog niet ingevoerd.
Het alternatief voor de centenindex dat de werkgevers- en werknemersorganisaties enkele weken geleden samen voorstelden, beschermt niet alleen de koopkracht van werknemers, maar heeft eveneens een positief effect op de staatskas. Dat blijkt uit berekeningen van de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven (CRB).
Door de centenindex worden brutolonen boven 4.000 euro en pensioenen en uitkeringen boven 2.000 euro twee keer niet volledig geïndexeerd. Bovendien kan ook wie deeltijds werkt geraakt worden omdat er gekeken wordt wat deeltijdse werkers voltijds zouden verdienen. Is dat meer dan 4.000 euro bruto, dan wordt ook daar de index afgetopt.
Omdat het systeem te complex is voor werkgevers en een groot deel van de werknemers tegen een aanzienlijk koopkrachtverlies aankijken, kwamen de sociale partners met een alternatief voorstel.
Wat is het alternatief voor de centenindex?
Meer dan 200 miljoen
Tot 2030 zou het alternatief jaarlijks tussen 100 en 133 miljoen euro besparen, ten opzichte van de centenindex. Vanaf 2030 kan de meeropbrengst oplopen tot meer dan 200 miljoen euro, tonen de berekeningen van de CRB.
De kritiek dat het alternatief niet levensvatbaar is omdat het werknemers en ambtenaren anders zou behandelen, wuiven de sociale partners van tafel. Ze merken op dat beide statuten vandaag al zeer verschillend zijn en daardoor geen juridische problemen zou opleveren.
Politiek blijft koppig
Ondanks het akkoord tussen de sociale partners en de impact op de schatkist, wil de federale regering van premier De Wever (N-VA) toch doorzetten met de centenindex. ‘Die houding is onbegrijpelijk’, klinkt het bij ACV-voorzitter Ann Vermorgen. ‘De cijfers tonen aan dat ons voorstel voordeliger is voor de overheidsinkomsten én voor de koopkracht van werknemers. Maar toch willen sommige partijen die werkelijkheid niet zien.’
De politiek beloofde bij de voorstelling van het alternatief dat ze het grondig en ernstig zouden bekijken. Maar toch blijven vooral N-VA en Vooruit koppig vasthouden aan ‘hun’ centenindex. Zeer ter frustratie niet alleen van de sociale partners, maar ook van CD&V-voorzitter en coalitiepartner Sammy Mahdi.
‘De excuses zijn stilaan op’, zei Mahdi in verschillende media. ‘Het alternatief van de sociale partners is beter voor de begroting en de koopkracht. Nu komt het erop aan om de ego’s aan de kant te schuiven en op een ernstige manier na te denken over dit voorstel.’
Gebrek aan vooruitschrijdend inzicht
Maar ondanks het protest van Mahdi zal CD&V straks de programmawet, waarin onder andere de centenindex staat, mee goedkeuren als het tot een stemming komt. De voorzitter belooft wel het voorstel opnieuw op tafel te leggen tijdens de komende begrotingsonderhandelingen.
‘De regering maakt een zware fout door het akkoord van de sociale partners – en de terreinkennis die zij hebben – naast zich neer te leggen. Het koppig vasthouden aan een slecht plan en het gebrek aan voortschrijdend inzicht zal de regering-De Wever duur komen te staan’, voorspelt Ann Vermorgen.
‘Ik sluit niet uit dat de regering dan ook internationaal mag gaan uitleggen hoe ze alweer het internationaal erkend recht op vrije loononderhandelingen tussen sociale partners opzijschuift. We zullen ook bekijken of de centenindex volgens onze eigen wetten wel juridisch sluitend is.’
