Sinds de invoering van strengere regels tegen dagcontracten in 2023 is het gebruik ervan sterk teruggedrongen. Tegelijk winnen tweedaagse contracten opvallend terrein. Voor werknemers betekent dat nog altijd leven in onzekerheid, met nauwelijks meer perspectief op stabiliteit dan met de dagcontracten.
Dagcontracten waren jarenlang een ingeburgerde praktijk in de uitzendsector. Werkgevers konden hun personeelsbezetting dag per dag aanpassen. Voor werknemers was de prijs hoog. Na iedere werkdag volgde onzekerheid over werk of inkomen voor de volgende dag. Sociale partners kwamen daarom enkele jaren geleden overeen structureel misbruik ervan aan te pakken.
Sinds 2023 geldt daarom een responsabiliseringsbijdrage – een soort boete – voor werkgevers die meer dan 39 opeenvolgende dagcontracten geven aan dezelfde uitzendkracht binnen een semester.
Uitzendkracht Els*: ‘Geen loon bij ziekte’
‘Al vier jaar werk ik via hetzelfde interimkantoor bij dezelfde werkgever. Tegenwoordig gebeurt dat met tweedaagse contracten na een periode met alleen dagcontracten. Als ik ziek ben, krijg ik één of twee dagen loon uitbetaald. Dus maar tot het einde van het contract, ook al ben je langer ziek. Een tijd geleden hebben ze zelfs gedreigd om ons tijdens vakantieperiodes geen contract te geven. We moesten maar een werkloosheidsuitkering aanvragen ...’
*naam bekend bij de redactie
Effect zichtbaar
Uit de nieuwe evaluatie van de Nationale Arbeidsraad blijkt dat die maatregel effect heeft. In 2022 ging het nog om 4,7 miljoen opeenvolgende dagcontracten in de uitzendsector. In 2023 halveerde dat aantal tot 2,2 miljoen. In 2024 daalde het verder tot 2,1 miljoen. Over twee jaar tijd betekent dat een afname met meer dan 55 procent. De Raad besluit dan ook dat de responsabiliseringsbijdrage doeltreffend is in de strijd tegen het oneigenlijk gebruik van dagcontracten.
‘De week wordt tegenwoordig opgesplitst in één dagcontract en twee contracten van twee dagen.’
Eva Van Laere - ACV-Interim United
Maar die stap vooruit is onvoldoende, vindt het ACV. Parallel met de daling van dagcontracten stijgt immers het aantal tweedaagse uitzendcontracten fors. In 2022 waren dat er 1,5 miljoen. In 2024 liep dat op tot bijna 2 miljoen, een stijging van bijna 30 procent. ‘De week wordt tegenwoordig opgesplitst in één dagcontract en twee contracten van twee dagen’, zegt Eva Van Laere van ACV-Interim United. ‘Die georganiseerde omzeiling van de regels kan niet de bedoeling zijn.’ Buiten de uitzendsector is er ook nog steeds een duidelijke toename zichtbaar van opeenvolgende dagcontracten.
Ongewenste verschuiving
De Nationale Arbeidsraad spreekt in dat verband expliciet over mogelijke ‘ongewenste verschuivingen’. Wat formeel binnen het wettelijk kader blijft, kan in de praktijk dezelfde gevolgen hebben voor werknemers. Een contract van twee dagen biedt nauwelijks meer werkzekerheid dan een contract voor één dag.
Voor ACV moet dat anders. Nationaal secretaris van ACV Bart Vannetelbosch benadrukt dat kortdurende contracten niet mogen dienen als structureel instrument om werknemers in een precaire situatie te houden. ‘We kunnen niet aanvaarden dat tweedaagse contracten de norm worden’, stelt hij.
Het ACV en de Nationale Arbeidsraad roepen daarom op tot bijkomende maatregelen. Zo moet het responsabiliseringsmechanisme ook gelden voor werkgevers die dezelfde werknemer via verschillende uitzendkantoren inschakelen. Vandaag ontsnappen zij soms aan de bijdrage. Daarnaast vraagt de Raad gerichte controles op het gebruik van opeenvolgende dagcontracten buiten de uitzendsector, om de regels af te dwingen.
