Echtheid
‘Ik heb bewust voor palliatieve verpleegkunde gekozen omdat dat om het existentiële gaat. Je werkt met een patiënt die weet dat die er over een bepaalde tijd niet meer zal zijn. Dan kun je niet zeggen: ik ga hier op automatische piloot en ik laat niets meer binnenkomen. De ander voelt meteen wanneer je er met je hoofd niet bij bent. Dat is net zoals op een podium staan, eigenlijk. Daar gaat het ook over echtheid, kwetsbaarheid en in het moment leven.’
Veerkracht
‘Ik kan echt perplex staan van de veerkracht van sommige mensen. Hoe zij kunnen omgaan met moeilijke situaties waarvan ik zelfs niet zou weten hoe ik er aan zou moeten beginnen. Dat toont echt hoe sterk de mens is. Zoals ouders die hun kind verliezen of mensen in oorlogsgebieden die ondanks alle miserie waarin ze zitten er toch weer op de een of andere manier bovenop geraken. Dat getuigt van een levenskracht en overlevingsdrang die in ons allemaal zit en op dat moment het stuur overneemt.’
Bewondering
‘Ik kan er absoluut niet tegen als mensen mij op een voetstuk plaatsen. Alles wat ik doe, doe ik nooit alleen. Je kunt bijvoorbeeld geen zorg verlenen als er geen patiënten zijn om voor te zorgen. Net zoals je evenmin een voorstelling kunt spelen zonder dat er een publiek is. En dan heb ik het nog niet over de dokters en het schoonmaakpersoneel in de ziekenhuizen, of de techniekers en schrijvers bij een voorstelling. Je bent altijd slechts een deel van het geheel, een schakel in een lange ketting. Ik vind niet dat ik daar uitspring.’
Moedeloos
‘Ik verlies mijn moed niet snel, maar tijdens de lockdown voelde ik mij soms wel moedeloos. Ik werkte toen eerst drie maanden voor Artsen Zonder Grenzen en daarna als tijdelijke hulpkracht op de covidafdeling van verschillende rusthuizen. De schrijnende situaties die ik daar heb meegemaakt acht je niet voor mogelijk. Mensen die geen afscheid konden nemen, koppels die uit elkaar werden gehaald, die apart van elkaar moesten sterven ... Covid heeft op dat moment echt ingehakt op de menselijkheid van de stervensbegeleiding. Ik denk wel dat we veel waardevolle lessen geleerd hebben, zodat we een volgende pandemie beter zouden aanpakken.’
Geluk
‘De mooiste momenten zijn wanneer ik even samen ben met mijn kinderen. Dan overzie ik mijn leven en prijs ik mezelf gelukkig om die groep warme mensen om mij heen. Ze zijn mijn steun en toeverlaat. Dat is voor mij de essentie van het leven, het geluk van die momenten. Pas op, mijn kinderen moeten daarvoor niet constant bij mij zijn. Als ik zie hoe zelfstandig ze zijn en dat ze weer een stap verder staan in het leven, dan kan ik daar vol trots en bewondering naar kijken. Kinderen maak je om ze te kunnen loslaten en hun eigen leven te laten leiden.’
