Van grieperig naar kantoor tot met migraine aan de band werken: maar liefst driekwart van alle Belgen geeft aan soms te werken wanneer ze zich ziek voelen. Dat weet preventiedienst Mensura uit onderzoek. Verzekeraar NN-Insurance bevestigt met een recente studie die cijfers. Als belangrijkste redenen geven werknemers aan dat ze vooral blijven werken om een goede indruk te maken, uit schrik voor de leidinggevende of om rekening te houden met collega’s.
‘Naargelang het onderzoek en de exacte vraagstelling durven die cijfers wat te schommelen’, kadert expert welzijn op het werk Maarten Hermans.
‘Het gaat immers over een zelfrapportage, want die dagen worden in tegenstelling tot ziektedagen niet administratief geregistreerd. Daardoor wordt de omvang van het probleem al jaren onderschat.’
Langdurige uitval
Want een probleem is het wel degelijk, onderstreept Hermans. ‘Wie ondanks ziekte lange tijd blijft doorwerken, loopt immers een grotere kans op mentale problemen of langdurige ziekte-uitval. In sommige gevallen leidt presenteïsme er zelfs toe dat werknemers de arbeidsmarkt vroegtijdig verlaten.’
De beslissing van de Arizonaregering om de regels rond het ziektebriefje voor één dag gedeeltelijk terug te schroeven, zal presenteïsme nog verder aanwakkeren, vreest Hermans. ‘Met het opnieuw invoeren van het ziektebriefje voor één dag zullen de geregistreerde absenteïsme-cijfers mogelijk wat dalen, maar dat is dan omdat werknemers vaker ziek gaan werken, en niet omdat ze minder vaak ziek zijn.'
'Met alle gevolgen van dien, zoals de negatieve impact op de gezondheid van hun collega’s en de grotere kans om langdurig ziek uit te vallen. Zo ondergraaft de nieuwe regering met een ziektebriefje onmiddellijk al haar eigen beleid tegen uitval door ziekte.’
Belgen gaan vaker ziek werken
Hoewel drie vierde van de Belgen aangeeft een of meerdere keren per jaar ziek te werken, blijven beleidsmakers vooral focussen op afwezigheden. Opvallend is dat hoewel veel experts verwachtten dat de COVID-pandemie ervoor zou zorgen dat mensen niet meer ziek zouden werken, het fenomeen alleen maar toegenomen is. De invoering van telewerken heeft dat nog versterkt.
Hermans zag tijdens corona nog een ander effect. ‘Wie aangaf moeilijk rond te komen, ging vaker ziek naar het werk dan wie makkelijker rondkomt. Die ongelijkheid is in vergelijking met eerdere metingen toegenomen. Het zijn dus vooral mensen in kwetsbare arbeidsomstandigheden waar presenteïsme het zwaarst doorweegt.’
Jürgen: 'Wie zich ziek meldt, wordt vaak niet opnieuw gevraagd'
'Zij kunnen het zich niet veroorloven om hun inkomen te verliezen. Een van de schrijnendste voorbeelden was iemand die een arbeidswegongeval had en daardoor enkele weken arbeidsongeschikt was. Die persoon kreeg na het aflopen van het weekcontract geen nieuw contract meer.’
*Jürgen is een schuilnaam.
Contract geschrapt door ziekte
Eva Van Laere van Interim United bij het ACV bevestigt dat werknemers in kwetsbare situaties vaak geen andere optie hebben dan ziek te gaan werken. ‘Wie met dag- of weekcontracten aan de slag is, kan zich vaak geen ziektedagen veroorloven. Uitzendkrachten vrezen immers dat hun contract niet meer hernieuwd wordt.'
'Wie met dag- of weekcontracten aan de slag is, kan zich vaak geen ziektedagen veroorloven.'
Eva Van Laere, Interim United
Van Laere: 'Ze worden in geval van ziekte regelmatig naar het ziekenfonds verwezen waar een lagere vergoeding tegenoverstaat, zelfs als ze onder contract stonden en er eigenlijk door het uitzendkantoor gewaarborgd loon moet worden uitbetaald. Sommige uitzendkantoren gaan zelfs nog een stap verder en trekken het contract in op het moment dat uitzendwerkers zich ziek melden.’
