In 2019 werd de vestigingswet voor de bouwsector in Vlaanderen afgeschaft. Dat betekende dat voor elf bouwberoepen de vereiste beroepsbekwaamheden werden afgeschaft. Zo kan iedereen zichzelf bijvoorbeeld aannemer, metselaar of bekister noemen.
‘De wet bood consumenten bescherming. Nu kan iedereen zomaar starten zonder aan een kwaliteitslabel te voldoen of een diploma te hebben behaald’, zegt ACVBIE-voorzitter Patrick Vandenberghe.
‘Voor de kwaliteit van de bouwsector is dat geen goede zaak. Projecten worden verkocht, maar er is geen controle op de bekwaamheid van aannemers en onderaannemers die eraan beginnen. Zonder voorwaarden krijg je een gebrek aan kwaliteit. Wie failliet gaat kan bovendien zomaar opnieuw een firma starten en herbeginnen met dezelfde praktijken.’
Naast het verdwijnen van de vestigingswet betreurt Vandenberghe ook het teloorgaan van de registratieplicht. ‘Van geregistreerde aannemers wist je dat ze geen fiscale of sociale schulden hadden. Vroeger had je een geregistreerde aannemer nodig om te kunnen genieten van het verlaagde btw-tarief voor renovatiewerken of belastingvermindering voor energiebesparende investeringen. Dat was belangrijk voor de consument.’
Europese druk
‘Zowel de vestigingswet als de registratieplicht is onder druk van Europa afgeschaft, maar er is onvoldoende in de plaats gekomen. Alles moest in functie van het gelijke speelveld, vrijheid van goederen en diensten en vrije marktwerking. Maar nooit is er een oefening geweest om criteria in te bouwen ter bescherming van de consument.’
‘Wij pleiten voor een correcte sector met een toetredingskader tot het beroep en de markt. De vestigingswet en de registratie uit het verleden werkten. De Vlaamse regering moet opnieuw werk maken van reglementering zodat niet iedereen zomaar kan starten. Zo krijg je kwaliteit en kunnen malafide praktijken worden uitgesloten.’
‘53.000 euro aan voorschotten kwijt’
Sandra uit Grembergen wou haar huis rolstoelvriendelijk maken. Ze lijdt aan de ziekte van Lyme. Binnenkort zal ze allicht een rolstoel moeten gebruiken. Zij en haar man zijn 53.000 euro aan voorschotten kwijt. Ze wonen noodgedwongen in de garage, nadat de aannemer niet meer kwam opdagen.
‘Ze hebben ons huis gesloopt en ze zijn met ons spaargeld gaan lopen. Na drie maanden van werken kwamen allerhande excuses en uiteindelijk blijkt dat er niets in orde is. Al het werk dat ze deden, moet opnieuw gebeuren. De materialen voor de afwerking werden nooit besteld. We gaan ons geld nooit terugzien. Dit zal jaren duren. Ik begrijp niet dat er zulke mensen bestaan.'
