Dat doen we op een moment waarop Europa een ongeziene militaire opbouw doormaakt. Onder druk van de NAVO engageren lidstaten zich om hun defensie-uitgaven de komende jaren fors op te trekken.
Alleen al deze legislatuur voorziet de federale regering meer dan 28 miljard euro extra voor defensie, en dat terwijl er op alle andere domeinen bespaard moet worden.
Ook België stapt mee in die logica. Alleen al deze legislatuur voorziet de federale regering meer dan 28 miljard euro extra voor defensie, en dat terwijl er op alle andere domeinen bespaard moet worden. Het voorbije jaar kende ons land met 59 procent zelfs de sterkste stijging van de militaire uitgaven binnen de Europese Unie.
De logica van de wapenwedloop
Die evolutie baart mij zorgen. Niet alleen omwille van de ongeziene omvang van de uitgaven, maar ook omwille van de logica erachter. Over heel Europa zien we een nieuwe wapenwedloop ontstaan, omdat beleidsmakers vertrekken vanuit de vraag 'hoe worden we sterker?' Landen verhogen hun militaire budgetten omdat andere landen dat ook doen.
Zo komen we terecht in een spiraal waarin steeds meer middelen naar bewapening gaan, terwijl diplomatie, conflictpreventie en vredesopbouw naar de achtergrond verdwijnen. Vredesbewegingen worden vaak weggezet als naïef, maar is het niet net naïef om te denken dat een wapenwedloop de wereld veiliger maakt?
Is het niet net naïef om te denken dat een wapenwedloop de wereld veiliger maakt?
Bovendien komt dat geld niet uit het niets. Elke euro die extra naar defensie gaat, kan maar één keer worden uitgegeven. Ze moet ergens worden gevonden. Daarom is dit een debat over maatschappelijke keuzes en politieke prioriteiten, en over hoe we veiligheid breder kunnen benaderen dan louter vanuit een militair perspectief.
Veiligheid is meer dan defensie
'Hoe worden we sterker?' is dan volgens mij de verkeerde vraag. De vraag moet zijn: 'hoe worden we veiliger?' Zodra we die vraag stellen, ontstaat er immers ruimte voor een bredere kijk op veiligheid.
Voor Pax Christi is veiligheid meer dan militaire veiligheid. Mensen hebben nood aan bescherming tegen oorlog en geweld, maar ook tegen armoede, sociale uitsluiting, economische onzekerheid, klimaatontwrichting en de afbraak van democratische rechten.
Veiligheid gaat over kwaliteitsvol onderwijs, toegankelijke gezondheidszorg, een leefbare planeet, een sterk sociaal vangnet en een democratie waarin mensen gehoord worden.
Uiteindelijk worden oorlogen niet beëindigd op het slagveld, maar aan de onderhandelingstafel.
In ons Manifest voor Vrede pleiten we daarom voor een brede benadering van veiligheid. Menselijke, sociale, economische, ecologische en militaire veiligheid zijn geen concurrenten van elkaar, maar versterken elkaar. Daarom schuiven we een 4D-benadering naar voren: Diplomatie, Development, Democratie en Defensie.
Veiligheid vraagt investeringen in conflictpreventie, internationale samenwerking, sterke democratische instellingen en sociale rechtvaardigheid, naast een defensie die ingebed is in een breder veiligheidsbeleid. Collectieve veiligheid en duurzame vrede ontstaan pas wanneer die pijlers samen worden versterkt.
Dat is geen wereldvreemd idealisme. Uiteindelijk worden oorlogen niet beëindigd op het slagveld, maar aan de onderhandelingstafel, waar de voorwaarden voor duurzame vrede worden onderhandeld.
Welzijn of bewapening?
Ook in de samenleving groeit de twijfel over de huidige bewapeningskoers. Uit het recente VRT-onderzoek De Stemming blijkt dat de steun voor verdere verhogingen van het defensiebudget sterk is afgenomen. De keuze voor steeds hogere defensie-uitgaven heeft geen vanzelfsprekend maatschappelijk draagvlak meer.
Precies daarom is de manifestatie Welfare, not Warfare nodig. Niet omdat veiligheid ons onverschillig laat, maar juist omdat ze te belangrijk is om te herleiden tot een militaire rekensom.
Wij kiezen voor een samenleving die veiligheid niet opbouwt vanuit angst, maar vanuit rechtvaardigheid.
Terwijl tientallen miljarden extra naar defensie vloeien, dreigen investeringen in welzijn, klimaat, internationale solidariteit en sociale bescherming onder druk te komen staan. Dat is een politieke keuze. Wij maken een andere.
Wij kiezen voor een samenleving die veiligheid niet opbouwt vanuit angst, maar vanuit rechtvaardigheid. Niet vanuit een nieuwe wapenwedloop, maar vanuit samenwerking. Niet vanuit de vraag hoe we sterker worden, maar hoe we veiliger worden.
Op 14 juni willen we dat signaal duidelijk laten klinken. Hoe meer mensen hun stem laten horen, hoe luider de boodschap dat veiligheid meer is dan bewapening alleen. Daarom roep ik iedereen op om mee te betogen. Voor welzijn boven bewapening. Voor vrede boven een nieuwe wapenwedloop.
