De oorlog in Oekraïne, in Gaza, de dreiging van een totale escalatie in het Midden-Oosten … voeg daar nog de toenemende polarisering aan toe, het succes van extreemrechtse partijen, en de verkiezingen in de Verenigde Staten met een reële kans op een president Trump-sequel. Het is een cocktail die ik zelf liever niet bestel op café, lenteweer of niet.
Ik hoop dat er een soort stille diplomatie met superkrachten aan het werk is om ons van groter onheil te behoeden.
Ondanks de oorlogsmoeheid en de tanende steun voor Oekraïne stemden de uitspraak van Trump tot denken bij Europese leiders. NAVO-lidstaten die onvoldoende investeren in militaire defensie (waaronder België) moeten niet op zijn steun rekenen bij een Russische inval. ‘Ik zou Rusland aanmoedigen om te doen wat ze willen’, klonk het zelfs.
Groeinorm
De discussie over het defensiebudget van Europese landen zoals België is niet nieuw. In het licht van de actualiteit is de vraag om meer inspanningen te doen op vlak van defensie terecht.
Het duurde niet lang voor een aantal partijen voorstellen presenteerden om de meeruitgaven voor defensie te bekostigen. Nadat Vlaams Belang en N-VA al de groeinorm in de gezondheidszorg, die een stijging van de middelen voor de komende jaren vastlegt, in vraag stelden, sloot Open VLD zich daarbij aan: ‘Mits niet geraakt wordt aan de kwaliteit van de gezondheidszorg.’
Verkiezen we echt wapens boven gezondheid?
Ik was er even niet goed van. Na gelukzoekers en hangmat-leefloners nemen deze politici nu ook iedereen met gezondheidsklachten in het vizier. Verkiezen we echt wapens boven gezondheid? Om vervolgens met die wapens elders mensen voor de rest van hun leven invalide te maken en afhankelijk van medische hulp. Dat is een cynische gedachte, maar wellicht is de werkelijkheid nog gruwelijker.
Is onze gezondheid niet ons kostbaarste bezit? Zeggen dat die groeinorm nu even niet belangrijk is, getuigt van een gebrek aan langetermijndenken. Willen of niet, de vergrijzingsgolf zal hogere gezondheidsuitgaven met zich meebrengen.
Meer nog, ondanks de complimenten voor ons gezondheidssysteem, is het helaas niet altijd voor iedereen even toegankelijk. In vergelijking met onze buurlanden liggen de gezondheidsuitgaven die niet terugbetaald worden met 18 procent van de totale gezondheidsuitgaven relatief hoog.
Catastrofale eigen betalingen
Ook het aandeel eigen betalingen ten opzichte van de consumptie-uitgaven van gezinnen (3,6 procent) ligt twee tot drie keer hoger dan in onze buurlanden, tonen de OESO-gezondheidsdata van 2023. 5,2 procent van de Belgische gezinnen krijgt zelfs te maken met eigen zorguitgaven die meer dan 40 procent van hun financiële draagkracht overstijgen, zogenaamde ‘catastrofale eigen betalingen’.
Die eigen betalingen treffen natuurlijk niet iedereen even hard. Het zijn vooral gezinnen met lagere inkomens die ze voelen. Besparen op gezondheidszorg en morrelen aan de groeinorm zullen die groep het eerst en het hardst treffen.
Misschien is het beter om het geweer van schouder te veranderen. Solidariteit en diplomatie zijn een te verkiezen remedie. We moeten van de wereld een veiligere plek willen maken, waardoor we niet extra moeten investeren in defensie. Om het met de woorden van oud-journalist Walter Zinzen te zeggen: ‘De vrede moet winnen en de oorlog moet verliezen.’
