‘De gevraagde arbeidskrachten zijn gewoon niet geboren’, verklaart Sandra Lamote de vele openstaande vacatures in de hout- en stofferingsector. Als secretaris bij ACV bouw - industrie & energie (ACVBIE) volgt zij enkele West-Vlaamse bedrijven in die sector. ‘Het klinkt misschien wat banaal, maar het is wel zo.’
Geen verrassing voor Maarten Gerard, expert bij de studiedienst van het ACV. ‘Het is niet zo dat er te weinig mensen willen werken. Veel van onze arbeidskrachten hebben eenvoudigweg al een baan. Dat noemen we kwantitatieve arbeidskrapte. Onze werkloosheid ligt momenteel heel laag en dat is op zich een goede zaak. Alleen werkzoekenden motiveren om aan het werk te gaan zal de krapte niet oplossen, want er zijn nauwelijks werkzoekenden.’
Halve oplossingen
De toestand zoals in de hout- en stofferingsector is voor heel veel sectoren herkenbaar. ‘De komende drie jaar zijn er 2 500 nieuwe havenarbeiders nodig’, schetst Kurt Callaerts, secretaris bij ACV-Transcom, de situatie in de havensector. Ook daar smeken werkgevers om extra handen. Wanhopig worden er andere creatieve oplossingen gezocht. Lamote: ‘Bedrijven schakelen bijvoorbeeld gespecialiseerde uitzendkantoren in om in andere landen werkkrachten binnen te halen’. Maar dat is wel een halve oplossing, waarschuwt ze. ‘Dat zijn tijdelijke contracten.’
'Werkgevers smeken om extra handen.'
Kurt Callaerts, secretaris ACV-Transcom
Zijn werkgevers misschien te kieskeurig? ‘In de haven kun je aan de slag zonder speciale kennis. Voor vormingen zijn er de opleidingscentra’, zegt Callaerts.
In andere sectoren wordt er wel geselecteerd op voorgaande kennis of ervaring. ‘Textielopleidingen zijn massaal verdwenen op school, en waar het nog bestaat verloor het de sexiness, zegt Evi Van der Bracht, secretaris bij ACV-CSC METEA in de textielsector. ‘Een opleiding tot wever duurt tot vier jaar. Dat los je dus niet op met een korte opleiding. Vandaar ook het grote tekort in onze sector.’ Dat is een ander soort tekort: de kwalitatieve krapte.
Geproefd van aangenamere arbeidsvoorwaarden
‘Ten slotte zijn er ook nog de arbeidsvoorwaarden die een sector of specifieke baan onaantrekkelijk maken’, besluit Gerard de oorzaken van arbeidskrapte. ‘Zo zijn er bijvoorbeeld de werkuren en het loon in de horeca. Tijdens de coronasluiting hebben we het horecapersoneel gevraagd om zich om te scholen of tijdelijk op zoek te gaan naar een andere baan.’
Alleen, een aanzienlijk deel van de horecawerknemers schijnt niet terug te keren naar de oude baan. ‘Ze hebben tijdens de coronaperiode geproefd van ander werk en arbeidsvoorwaarden. Zij vragen zich nu af waarom ze zouden terugkeren naar hun oude baan terwijl ze een draaglijkere 9-to-5-job hebben.’
Slechte werkomstandigheden spelen zeker een rol, zegt ook Linda Hertoghs. Zij volgt voor ACVBIE de wegenbouwsector op. ‘Weinigen zien het als een prestigieuze baan, het is heel zwaar werk en de lonen zijn niet in verhouding. Bovendien rijden die arbeiders het hele land rond, maar worden ze nog niet eens betaald voor de tijd die ze onderweg zijn. Logisch dat vacatures niet ingevuld raken.’
