In Vlaanderen kregen vorig jaar maar liefst 8 691 studenten in het hoger onderwijs een leefloon. Dat is de helft meer dan 5 jaar eerder. Toen kregen nog 5 624 alleenstaande studenten een leefloon van het OCMW. Een alleenstaande student krijgt een leefloon van ongeveer 1 100. ‘Dat gaat vooral over jongeren met een kwetsbare achtergrond’, klinkt het bij Nelis Jespers van Jong ACV. ‘Zij krijgen van thuis geen steun om te studeren of komen uit een gezin dat de financiële middelen niet heeft om hogere studies te betalen. Die groep jongeren heeft door allerlei redenen sowieso al veel minder kans om uiteindelijk een diploma te behalen. Financiële moeilijkheden vergroten die onderwijsongelijkheid nog eens.’
‘Als je als student volledig zelfstandig woont, moet je daar naast je studies wel de huur van je kot mee betalen, plus alle andere kosten. Dat is zeker niet vanzelfsprekend’, vertelt Sonja De Wilde, campusmedewerker Studentenvoorzieningen aan de Arteveldehogeschool in Gent. ‘Het studiegeld wordt elk jaar geïndexeerd. Voor beursstudenten valt dat nog mee, maar voor de anderen zitten we dit jaar aan 980 euro. En dan zijn de cursussen, het treinabonnement en het ander studiemateriaal nog niet betaald: een computer, stagekledij enzovoort.’
Inschrijvingsgeld stijgt naar ongeziene hoogtes
Vanaf volgend academiejaar zal het inschrijvingsgeld voor het hoger onderwijs maar liefst 1 092,1 euro voor een volwaardig modeltraject van 60 studiepunten. Voor beursstudenten stijgt het inschrijvingsgeld met 13 euro naar 128,8 euro en bijna-beursstudenten dienen 576,1 euro te betalen. De Wilde: ‘Zo wordt het voor steeds meer ouders of studenten te veel om te betalen in het begin van het academiejaar. Zij kunnen bij ons een renteloze lening krijgen of een toelage op basis van een individueel dossier. Wij gaan er toch altijd van uit dat het financiële aspect hen niet mag tegenhouden om te kunnen studeren.’
Nelis Jespers merkt daarnaast op dat kotstudenten het federale basispakket energie van 192 euro per maand mislopen, ondanks de ook voor hen hoge energieprijzen. ‘Studentenkoten worden aanzien als tweede verblijf. Die premie is daar niet van toepassing, terwijl kotbazen de verhoogde prijzen gewoon doorrekenen. Tegelijk nemen de basisproducten die vandaag zo in prijs gestegen zijn, zoals voeding en energie, een grotere hap uit het budget van wie een laag inkomen heeft. Wie het dus al moeilijk had, wordt kopje onder geduwd.’
Onbetaalbare koten
Ook de betaalbaarheid van de koten aan zich zijn een groot probleem. Voor een gesubsidieerd kot van de KU Leuven stijgt de huurprijs volgend jaar van 131 naar 195 euro, meldt studentenblad Veto. Dat komt neer op een meerprijs van 640 euro per jaar. Op de privémarkt is de situatie zo mogelijk nog schrijnender volgens Sonja De Wilde. ‘Ongeveer drie jaar geleden was de gemiddelde huurprijs voor een kot 350 euro. Nu gaan we per kamer naar 400 of zelfs 425 euro ... Dus dat maakt een groot verschil.’
Voor het Jong ACV is het duidelijk dat het zo niet verder kan. ‘Elke jongere zou de kans moeten krijgen om zich te ontplooien en verder te studeren. De toegankelijkheid van ons onderwijs is een hoeksteen van onze samenleving en maakt onze welvaart mogelijk. Die toegankelijkheid staat echt onder druk. De Vlaamse Vereniging voor Studenten trekt daarover trouwens al langer aan de alarmbel. De Vlaamse Regering had bovendien bij vorige begrotingsgesprekken kunnen ingrijpen – bijvoorbeeld door meer studiebeurzen toe te kennen – maar heeft dat nagelaten. Iedereen krijgt wat, maar studenten blijven in de kou staan. Ze mogen vanaf volgend jaar meer uren kloppen aan een verlaagde RSZ-bijdrage, daar zorgde de federale overheid voor. Pedagogen trekken intussen aan de alarmbel dat dat nog meer werken nefast is voor studieresultaten.’
