Het Vlaams Opleidingsverlof kwam recent al in het vizier van Vlaams minister van Onderwijs en Werk Zuhal Demir (N-VA). Vanaf september beperkte Demir het recht op Vlaams opleidingsverlof (VOV) tot werknemers die minstens 28 uur per week werken. Hierdoor verliezen zo’n 400.000 deeltijdse werknemers, vooral vrouwen en kwetsbare groepen, hun recht op opleiding.
Het ACV waarschuwde al voor de negatieve impact op levenslang leren en gelijke kansen. Ironisch genoeg profileerde Demir zich in haar beleidsnota zelf als minister van levenslang leren. Het regeerakkoord vermeldt maar liefst elf keer die term. Zijn dit loze woorden op papier?
Huzarenstuk
‘We zien duidelijk een trend waarbij de aandacht voor duurzame loopbanen consequent dreigt ondergesneeuwd te raken, stelt Sam Coomans, sociaaleconomisch adviseur bij het ACV. ‘Terwijl net op dit moment is de arbeidsmarkt volop aan het veranderen is. Maar in plaats van in te zetten op flankerend beleid dat werknemers ondersteunt, zet de Vlaamse regering er het mes in.’
Vlaams Opleidingsverlof, loopbaancheques, VDAB moet opleidingen inkorten zonder extra middelen, wat kansen op herscholing ondermijnt. ‘Het volgen van een opleiding voor werkzoekenden wordt een huzarenstuk vanaf 2026’, liet Stijn Gryp, nationaal secretaris van het ACV al optekenen na de Septemberverklaring.
Opnieuw een stap achteruit
Daarnaast boeten nu ook de sectorconvenanten fors in. En dat is vooral slecht nieuws voor werknemers. Demir wil fors besparen op de sectorconvenanten, dat zijn overeenkomsten tussen de Vlaamse Regering en de beroepssectoren waarin werkgevers en werknemers engagementen opnemen met betrekking tot de aansluiting van onderwijs en arbeidsmarkt, levenslang leren, werkbaar werk en diversiteit. ‘Net op die vlakken liggen heel wat uitdagingen, weten we,’ aldus Coomans. ‘Nochtans is investeren in duurzame loopbanen nodig als we ook een duurzame verhoging van de werkzaamheidsgraad willen realiseren., werpt Coomans tegen.’
‘Ruimte voor thema's zoals inclusie en diversiteit is moeizaam tot stand gekomen, maar dat verdwijnt nu in één klap.’
Olaf Minne, ACV-CSC METEA
Op Diversiteit en Inclusie bespaart Demir fors: van 3.315.000 naar nul euro. Olaf Minne van ACV-CSC METEA ziet het met lede ogen aan: ‘Inclusie en diversiteit kregen in de loop der jaren meer aandacht binnen de convenanten: denk aan inclusieve vacatures uitschrijven, zonder vooroordelen naar sollicitanten kijken of terug-naar-werk-systemen na langdurige ziekte. Ruimte voor die thema’s is moeizaam tot stand gekomen, maar dat verdwijnt nu in één klap.
Contradictorisch
Wat met onze industrie die al een tijdje in zwaar weer verkeert en een grote transitie voor de boeg heeft? Hebben werknemers op zo’n moment niet net nood aan extra opleiding en begeleiding. Klopt, volgens Minne. ‘Vlaanderen wil de industrie ontzien. Opleidingen die kaderen in de industriële transitie, zoals leren werken met nieuwe autotechnieken, willen werknemers én werkgevers behouden. Maar als het gaat over digitale geletterdheid van de werknemers, nemen werkgevers al heel wat gas terug. Nochtans is dat een reëel probleem in heel wat sectoren: maar liefst 40 procent weet niet hoe een aanvraag van verlof of ziekte via de digitale weg te doen. ‘Maar die verantwoordelijkheid schuift men liever door naar de werknemers.’
‘Door alles af te bouwen, neemt de regering haar verantwoordelijkheid niet in een tijd waarin de uitdagingen steeds groter worden.‘
Sam Coomans, sociaaleconomisch adviseur bij het ACV
De Vlaamse regering lijkt haar dure beloften uit het regeerakkoord, namelijk inzetten op inclusie op de werkvloer en levenslang leren op de arbeidsmarkt, zelf onderuit te halen. Intussen sluit ook de federale regering steeds meer routes af, door de beperking in de tijd van de werkloosheidsuitkering. Middelen die daardoor vrijkomen gaan naar OCMW’s, maar de vraag blijft in hoeverre die alle getroffenen kunnen helpen.
‘Door alles af te bouwen, neemt de regering haar verantwoordelijkheid niet in een tijd waarin de uitdagingen steeds groter worden. Integendeel: ze schuift die door naar de werknemers. Wil je mee zijn op de werkvloer? Zorg er dan zelf voor, lijkt het’, besluit Coomans.
