Steeds meer mensen hebben professionele zorg aan huis nodig. Dat concludeert thuiszorgorganisatie Familiehulp in een analyse van eigen cijfers. In de eerste helft van 2022 lag het aantal klantaanvragen bijna negen procent hoger dan in dezelfde periode een jaar eerder. Maar terwijl we duidelijk vaker nood hebben aan een professionele helpende hand thuis, besparen gebruikers wel op de hoeveelheid hulp die ze aanvragen. In tegenstelling tot de aanvragen, daalt het aantal uren gezinszorg per klant met ruim zeven procent.
‘Er is dus sprake van een stijgende zorgvraag, maar eveneens van een dalend zorggebruik per klant’, zegt Nancy Craeynest, regiodirecteur Familiehulp Midden-West-Vlaanderen. ‘Dat dalend zorggebruik heeft een impact op het welzijn van de persoon in kwestie: de zorg die Familiehulp biedt is geen complexe medische zorg maar basisondersteuning, zoals persoonlijk hygiëne. Zo zorgen we ervoor dat mensen op een menswaardige wijze hun dag doorbrengen.’
Te laag zorgbudget
Financiële overwegingen zijn volgens de zorgorganisatie de grootste redenen om te besparen op het aantal uren thuiszorg. Dat verbaast Koenraad Pauwelyn, stafmedewerker politiek beleid van CM, niet. ‘Voor thuiszorg wordt er in veel gevallen gerekend op een zorgbudget van de Vlaamse sociale bescherming, zoals door de ongeveer 265 000 mensen met een zware zorgbehoefte.’ Alleen bleef die tussenkomst al sinds 2009 onveranderd op 130 euro. ‘Door druk van CM is er dit jaar eindelijk een eenmalige verhoging van vijf euro doorgevoerd. Maar dat is geen echte indexering, zoals we vragen.’ Berekeningen tonen dat die 130 euro uit 2009 na de hoge inflatiesprongen momenteel eigenlijk 166 euro hoort te zijn.
Achter al die cijfers schuilen ook persoonlijke verhalen, benadrukt Craeynest. ‘Gezinszorg wordt aanzien als laagdrempelige, essentiële zorg voor vaak zeer kwetsbare mensen die in hun thuisomgeving wonen.’ Bovendien heeft corona de situatie nog nijpender gemaakt. ‘Vrijwilligers zijn niet meer zo beschikbaar zoals voor corona, het risico op overbelasting bij mantelzorgers is een realiteit en onze medewerkers ervaren een aanzienlijk hogere werkdruk.’
Of die trend zich ook in de toekomst nog zal doorzetten, is nog onduidelijk. Bijkomende uitdaging is de intensieve omschakeling naar dagopname voor medische ingrepen, waarschuwt Familiehulp. Als onderdeel van de ziekenhuishervorming wil minister van Volksgezondheid Vandenbroucke (Vooruit) verschillende ingrepen waarvoor tot nu nog een overnachting in het ziekenhuis werd voorzien binnenkort in het dagziekenhuis laten plaatsvinden. ‘Of mensen nu beroep doen op thuiszorg of in een ziekenhuis verblijven: de essentie is dat elke verandering in het beleid impact heeft op de andere schakels van de ketting’, zegt Craeynest. ‘Er is zowel een impact op budgetten of personeel. Voor ons is het belangrijkste dan ook dat kwalitatieve zorg en ondersteuning toegankelijk blijft voor iedereen.’
